Dziurawiec zwyczajny

K7305r6OhLc1B82WC4xRmXHR993ZK4.jpg
Dodano: 08:18 8 października 2008
Aktualizowano: 13:50 18 maja 2012
Źródło: Przegląd Reader's Digest, Uzdrawiająca moc witamin, minerałów i ziół. Warszawa 2000

Starożytni Grecy i Rzymianie uważali, że dziurawiec odstrasza złe duchy. Dziś znalazł nowe zastosowanie jako naturalny, łagodny środek przeciwdepresyjny, który wywołuje znacznie mniej działań niepożądanych niż leki konwencjonalne.

Co to jest dziurawiec zwyczajny?

Dziurawiec to uprawiana na całym świecie bylina o jaskrawożółtych kwiatach, jej ludowa nazwa, ziele św. Jana, nawiązuje do tego, że roślina kwitnie około 24 czerwca, czyli dnia św. Jana Chrzciciela. Nazwa dziurawiec pochodzi od małych gruczołków znajdujących się na liściach rośliny, które wyglądają jak otworki (podobnie powstała łacińska nazwa – perforatum znaczy bowiem przedziurawiony). Najlepiej widać je, kiedy ogląda się roślinę pod światło.

Od wieków stosowano dziurawiec jako środek uspokajający oraz leczący rany i oparzenia. Preparaty sporządza się z wysuszonych kwiatów dziurawca, zawierających liczne substancje lecznicze, między innymi barwnik hiperycynę oraz hiperforynę.

Właściwości dziurawca zwyczajnego:

• Leczy depresję.
• Pomaga zwalczyć zakażenia wirusowe i bakteryjne.
• Wspomaga leczenie zespołu napięcia przedmiesiączkowego, zespołu przewlekłego zmęczenia i fibromialgii.
• Łagodzi przewlekły ból.
• Uśmierza dolegliwości związane z żylakami odbytu (hemoroidami).
• Pomaga pozbyć się nadwagi.

Dziurawiec zwyczajny dostępny jako:

• Kapsułki
• Krem/maść
• Nalewka
• Tabletki
• Żel

Uwaga:

Jeśli zażywasz konwencjonalne leki przeciwdepresyjne, zasięgnij opinii lekarza, zanim zaczniesz dodatkowo przyjmować dziurawiec lub stosować zioło zamiast nich. Nie należy stosować dziurawca, jeśli wywołuje on wysypkę, uczulenie lub ból głowy. W przypadku duszności zgłoś się do lekarza.

Działanie dziurawca zwyczajnego:

Dziurawiec najczęściej stosuje się do leczenia łagodnej depresji. Naukowcy nie są pewni, na czym polega jego lecznicze działanie, sądzą jednak, że poprawa nastroju następuje dzięki wzrostowi stężenia w mózgu co najmniej 4 neuroprzekaźników, m.in. serotoniny.

Główne korzyści:

Dokonany ostatnio przegląd aż 23 różnych prac dotyczących dziurawca ujawnił, że równie skutecznie jak leki przeciwdepresyjne, a skuteczniej niż placebo leczy łagodną lub umiarkowaną depresję. Dziurawiec może również skutecznie leczyć cięższe postaci depresji, chociaż danych na ten temat jest niewiele.

Dziurawiec pomaga leczyć, wicie stanów związanych z depresją, takich jak: lęki, stresy, zespół napięcia przedmiesiączkowego, zespół przewlekłego zmęczenia, fibromialgia oraz przewlekłe bóle. Czasami wykazuje nawet bezpośrednie działanie przeciwbólowe. Korzystnie wpływa na sen i jest zalecany szczególnie w przypadkach depresji połączonej ze zmęczeniem, sennością i brakiem energii. Może również ułatwiać leczenie depresji sezonowej, pojawiającej się jesienią i zimą i ustępującej przy dobrym nasłonecznieniu, czyli wiosną lub latem.

Niektóre osoby niechętnie sięgają po konwencjonalne leki przeciw-depresyjne, ponieważ mogą one powodować skutki uboczne, np. obniżać sprawność seksualną. Dziurawiec powoduje znacznie mniej objawów ubocznych. Wydaje się również, że nie wchodzi w reakcje z innymi lekami, dzięki czemu może być stosowany u starszych osób, które często zażywają wiele środków jednocześnie. Wszystkie te zalety zioła sprawiły, że placówki badawcze w USA podjęły szeroko zakrojone badania, które mają dowieść jego skuteczności.

Dodatkowe korzyści:

Dziurawiec działa przeciwwirusowo i przeciwbakteryjnie. Badania udowadniają, że zwalcza wirusy opryszczki zwykłej i grypy oraz wirusa Epsteina i Barr (wywołującego mononukleozę zakaźną). Wstępne testy laboratoryjne pozwalają sądzić, że może odegrać pewną rolę w leczeniu AIDS. Po zastosowaniu maści z dziurawca na żylaki odbytu (hemoroidy) ustępują pieczenie i świąd. Dziurawiec pomaga także pozbyć się nadwagi.

Stosowanie:

Dwakowanie:

Zalecana dawka wynosi 3 razy dziennie po 300 mg standaryzowanego wyciągu zawierającego 0,3% hiperycyny. Można również przyjmować cała dawkę, czyli 900 mg raz dziennie.

Sposób użycia:

Dziurawiec powinno się zażywać podczas posiłków, by nie podrażniał żołądka. Dawniej doradzano osobom leczącym się dziurawcem, by nie jadły dojrzałych serów ani nie piły czerwonego wina (są to te same pokarmy, których powinni unikać pacjenci leczący depresję inhibitorami MAO). Ostatnie badania dowodzą jednak, że jedzenie tych produktów nie jest przeciwwskazane podczas stosowania dziurawca.

Żeby dziurawiec zaczął działać, jego stężenie w organizmie musi osiągnąć określony poziom. Należy więc zażywać zioło co najmniej przez 4 tygodnie, żeby się przekonać, czy jest skuteczne. Można je stosować dowolnie długo. Jeśli zamierza się stosować dziurawiec jednocześnie z lekiem przeciwdepresyjnym, należy poinformować o tym lekarza. Ułatwi mu to kontrolowanie postępów leczenia. Działania niepożądane są w tym przypadku mało prawdopodobne.

Chociaż nie stwierdzono, by zażywanie dziurawca przez kobiety ciężarne lub matki karmiące piersią było szkodliwe, zaleca się im ostrożność z powodu niewielkiej liczby danych na ten temat.

Skutki uboczne:

Czasem po zastosowaniu dziurawca może wystąpić zaparcie, rozstrój żołądka, zmęczenie, suchość w ustach i zawroty głowy. Osoby o jasnej karnacji, które zażywają dziurawiec, nie powinny przebywać zbyt długo na słońcu, chociaż przyjmowanie go w zalecanych dawkach nie zwiększa wrażliwości na światło.

Czy wiesz, że…

Kupując dziurawiec, należy wybierać standaryzowane preparaty, zawierające 0,3% hiperycyny, jednego z czynnych składników leczniczych tego zioła.

W Niemczech, gdzie lekarze często przepisują leki ziołowe, dziurawiec jest najchętniej zalecanym środkiem przeciwdepresyjnym, popularniejszym od znanych leków – fluoksetyny i sertraliny.

W wielu krajach preparaty dziurawca są stosowane do leczenia depresji częściej niż konwencjonalne leki przeciwdepresyjne.