Na czym polega przeszczepienie szpiku kostnego

2UAN3MMTI8GOhKh3vRMGY3LRi6BrGB.jpg


Administrator

Dodano: 09:24 15 lipca 2011
Aktualizowano: 09:34 15 lipca 2011
Źródło: Autor: Sylwia Śliż

Przeszczep szpiku kostnego to coraz powszechniej stosowana metoda leczenia białaczki, będącej określeniem grupy chorób nowotworowych układu krwiotwórczego. Białaczki są rzadkimi chorobami, których przyczyny nie są znane. Zachorować może każdy, jednak współczesna hematologia, dysponując nowoczesnymi metodami leczenia, pozwala na wieloletnie przeżycie pacjentów chorych na białaczkę, z których część można wyleczyć.

Dawniej lekarze próbując pomóc chorym na białaczkę stosowali przeróżne metody, początkowo karmili lub wstrzykiwali im szpik zdrowych ludzi lub zwierząt, jednak wszystkie te próby kończyły się niepowodzeniem. Dopiero rok 1968 okazał się przełomowym, wtedy to po raz pierwszy z powodzeniem wykonano przeszczepienie szpiku od dawcy rodzinnego.

Rodzaj przeszczepu zależy od posiadania odpowiedniego dawcy, wyróżnia się przeszczepy allogeniczne (od rodzeństwa lub osoby niespokrewnionej) i autologiczne – dawcą komórek macierzystych jest sam chory. Warunkiem koniecznym do przeprowadzenia transplantacji jest zgodność w zakresie HLA, występująca między dawcą i biorcą. Optymalnym dawcą jest rodzeństwo, jednak zgodność HLA w przypadku rodzeństwa wynosi tylko 25% dla każdej siostry lub brata. W przypadku braku dawcy rodzinnego poszukuje się dawcy niespokrewnionego w międzynarodowych bankach danych. Jeśli natomiast nie ma dawcy niespokrewnionego, wówczas wykonuje się przeszczep autologiczny – polegający na przeszczepieniu własnego szpiku pacjenta, pobranego w stanie całkowitej remisji.

W procedurze przeszczepowej istotne znaczenie ma możliwość zastosowania leczenia mieloblacyjnego, polegającego na podaniu bardzo dużych dawek chemioterapii, w celu całkowitego zniszczenia szpiku, co obejmuje również resztkowe komórki białaczkowe i prawidłowe komórki szpiku.

Przeszczepiony szpik umożliwi odtworzenie komórek szpiku i krwi po okresie aplazji, czyli zaniku funkcji szpiku wywołanej leczeniem. W przypadku przeszczepu allogenicznego, limfocyty dawcy dodatkowo niszczą resztkowe komórki białaczkowe pacjenta.

Szpik kostny do przeszczepu można pobrać trzema metodami. Najczęściej pobiera się go z kości biodrowej, inną metoda jest pobranie macierzystych komórek krwiotwórczych krwi obwodowej lub przeszczepienie krwi pępowinowej, zdeponowanej w odpowiednich bankach.

Pobranie szpiku od dawcy, którym może być każda zdrowa osoba w wieku 18 do 55 lat, jest procedurą chirurgiczną, przeprowadzaną na sali operacyjnej w znieczuleniu ogólnym. Szpik pobiera się specjalną igłą z kości biodrowych. Obecnie coraz częściej wykonuje się tzw. aferezę, która nie wymaga znieczulenie, zabieg ten polega na podaniu dawcy leku ułatwiającego przechodzenie komórek krwiotwórczych ze szpiku do krwi, następnie komórki te zbiera się za pomocą specjalnego urządzenia.

Mimo iż białaczki są rzadkimi chorobami, to jednak zachorować może każdy. Jeśli przez dłuższy czas utrzymuje się znaczne osłabienie, dręczą cię niepoddające się leczeniu infekcje lub powtarzające się często krwawienia, nie oznacza to automatycznie białaczki, jednak stanowi wskazanie do zgłoszenia się do lekarza rodzinnego w celu wykonania badań.

Podziel się ze znajomymi