Rak piersi

hkkvbg6wvEqx0JIqAiSsDsa0TXKewe.jpg
Dodano: 09:34 19 sierpnia 2008
Aktualizowano: 08:44 22 lipca 2013
Źródło: Miesięcznik, Vilcacora. 2000

Rak piersi jest chorobą, która towarzyszy ludziom od zarania dziejów. Udokumentowane opisy tej choroby znajdujemy już u Hipokratesa.

Wraz z rozwojem cywilizacji wzrasta zapadalność na ten nowotwór. Jest on najczęstszym nowotworem występującym u kobiet (w Polsce około 10 tysięcy nowych zachorowań rocznie), ale atakuje także, aczkolwiek o wiele rzadziej, mężczyzn.
Najczęstszym objawem raka piersi jest guz występujący w obrębie gruczołu, ale zadaniem wczesnej diagnostyki jest wykrycie raka w tzw. stadium przedklinicznym, gdy guz nie jest wyczuwalny. Do tego celu służą cykliczne, systematycznie wykonywane badania mammograficzne oraz, szczególnie u młodych kobiet, badania ultrasonograficzne (U5G). Wczesne wykrycie raka przynosi dwojakie korzyści. Przede wszystkim bardzo zwiększa szansę na całkowite wyleczenie, a także umożliwia przeprowadzenie leczenia zachowującego pierś.

Jakie są przyczyny problemu raka piersi w Polsce?

Rak piersi jest problemem społecznym, o którym należy przypominać, gdyż stopień wiedzy o tej chorobie i możliwościach jej leczenia jest ciągle niedostateczny. Często diagnoza paraliżuje, odbiera nadzieję, powoduje gorączkowe szukanie różnych sposobów leczenia, nic zawsze potwierdzonych rzetelnymi badaniami. Stan taki wydaje się wynikać z dwóch powodów. Pierwszym z nich jest zbyt mata wiedza o samej istocie choroby, przebiegu klinicznym, rokowaniu w zależności od stopnia zaawansowania. Drugim jest świadome odrzucanie możliwości wystąpienia choroby nowotworowej u samego siebie, co objawia się niechęcią do okresowych badań, a także samokontroli piersi. Obie te przyczyny powodują, że w Polsce rak piersi jest wykrywany zbyt późno. Ale także my, lekarze, powinniśmy zadać sobie pytanie, czy tak niski stan świadomości onkologicznej nie jest także naszą winą? Ilu z nas traktuje pacjenta instrumentalnie, nie mając czasu dokładnie go zbadać czy zebrać wywiadu? Ile razy nie zauważamy wczesnych objawów choroby nowotworowej, nie dając w ten sposób choremu szansy na wyleczenie.

Czy rak piersi w Polsce jest chorobą częstą?

Nowotwory są drugą grupą chorób, po chorobach układu krążenia, będącą przyczyną zgonów w Polsce. Ale u kobiet do 65 roku życia są pierwszą przyczyną zgonów! Najczęstszym nowotworem u kobiet jest rak piersi (rocznie 10 000 nowych przypadków zachorowań i 4700 zgonów). Polska umiejscawia się w grupie krajów o średniej zapadalności na ten nowotwór. Jednak nadal niedostateczny jest poziom leczenia raka piersi. 5-letnie przeżycie, wskaźnik mówiący o prawdopodobieństwie wyleczenia choroby, wynosi 65%. Istnieją możliwości poprawy tego stanu, na które składają się m.in.: szerzenie oświaty onkologicznej, działania zmierzające do wcześniejszego wykrywania raka piersi (przesiewowe badania mammograficzne, tzw. skrining), poprawa i skrócenie diagnostyki oraz po¬prawa leczenia.
Co oznacza skrócenie diagnostyki i poprawa leczenia?
Bardzo ważna jest szybka diagnostyka guza piersi i wdrożenie odpowiedniego leczenia. Szczególnie ważne jest to w przypadku wczesnych zmian. Tzw. okres podwojenia masy nowotworu jest zawsze taki sam, bez względu na ilość komórek raka w guzie. Oznacza to, że w momencie wykrycia w piersi guzka wielkości około 1 cm, komórki raka przeszły już około 30-40 podziałów komórkowych. Biorąc pod uwagę, że czas podwojenia wynosi średnio 50 dni, w ciągu około 5 miesięcy guz może osiągnąć wielkość 8 cm (po dalszych 3 podziałach komórkowych) i szansa na jego wyleczenie będzie znikoma, gdyż im większy jest guz, tym większe prawdopodobieństwo wystąpienia przerzutów.
Jak widać wyraźnie, opóźnienie leczenia może skończyć się tragicznie. Dlatego tak ważna jest czujność onkologiczna lekarzy i nielekceważenie samokontroli i okresowych badań onkologicznych przez kobiety.

Wykrywanie raka

Wykrycie małych guzów piersi związane jest także z poprawą możliwości leczenia. Standardowym sposobem leczenia pierwotnego raka piersi jest jej amputacja Z wycięciem węzłów chłonnych dołu pachowego. Ale gdy guz ma niewielkie rozmiary, do 2 cm, i brakuje przeciwwskazań do zabiegu (np. wieloogniskowość, uprzednie napromienianie w obrębie piersi), możliwe jest wycięcie guza z odpowiednim, bezpiecznym marginesem tkanek wokół niego oraz węzłów chłonnych pachy i uzupełnienie zabiegu napromienianiem. Taki sposób leczenia nosi nazwę leczenia oszczędzającego. Niezbędnym warunkiem jest tu zgoda samej pacjentki, po rzetelnym przedstawieniu sytuacji i możliwości leczenia przez lekarza. Należy pamiętać, że w przypadku leczenia oszczędzającego radioterapia pooperacyjna jest składowym elementem postępowania. Ze względu na wielką odpowiedzialność lekarza podejmującego decyzję o leczeniu oszczędzającym i pewną dowolność interpretacji kanonów sztuki chirurgicznej istniejącą w środowisku lekarskim, uważam, że zabiegi oszczędzające należy wykonywać jedynie w ośrodkach specjalistycznych, gdzie leczenie raka piersi odbywa się na co dzień, zaś możliwości napromieniania w okresie pooperacyjnym istnieją na miejscu. Uchroni to pacjentki w większym stopniu przed wystąpieniem wznowy miejscowej, a tym samym przed koniecznością ponownego poddania się zabiegowi operacyjnemu. Efekt kosmetyczny po zabiegu oszczędzającym jest zazwyczaj bardzo dobry.

Podziel się ze znajomymi