Nowotwory część I

tS54bMx8TqM6oqSe0I6836775q6mV2.jpg


Administrator

Dodano: 11:16 16 maja 2011
Aktualizowano: 08:56 22 lipca 2013
Źródło: Autor: Sylwia Oczoś-Zajdel

Choroby nowotworowe – wyrok czy tylko ciężka choroba. I odwieczne pytanie dlaczego ja?

Choroby nowotworowe to skomplikowane stany patologiczne, różnorodne i wymagające złożonego leczenia. Są to schorzenia, które są zabójcami numer dwa zaraz po chorobach układu krążenia.

Nowotwory złośliwe nie są chorobami czasów nowożytnych. Znane były już 500 lat przed naszą erą i są one udziałem nie tylko gatunku ludzkiego. Występowały już w czasach prehistorycznych u dinozaurów.

Związki rakotwórcze (kancerogenne) są bardzo różnorodne i powszechnie występujące w powietrzu, glebie, produktach spożywczych. Tak samo drogi wniknięcia toksyn do organizmu mogą być różne i nie zawsze nowotwór powstaje w miejscu jego wniknięcia. Lokalizacja ta często zależy od sposobu rozszerzenia się czynnika rakotwórczego.

Jak zatem powstaje nowotwór?

Organizm człowieka składa się z miliardów komórek różnego rodzaju ze względu nie tylko na ich strukturę ale co za tym idzie z uwagi na ich znaczenie w funkcjonowaniu organizmu. Różne komórki tworzą różne tkanki i organy odpowiadające za swoje specyficzne zadania umożliwiające życie i jego elastyczność, zdolności adaptacyjne w zmieniającym się ustawicznie środowisku.

Komórki są zatem jak cegiełki budulcowe – jeśli organizm ich dodatkowo potrzebuje, rozmnażają się, a jeśli jest ich za dużo lub się zestarzeją obumierają. Młode komórki zastępują stare proces ten nazywamy regeneracją. W prawidłowych, zdrowych komórkach procesami podziału ich zawiaduje odpowiedni receptor regulatorowy w genomie komórki czyli w aparacie, który umożliwia wierne odtworzenie komórki matki. O genomie pisałam dużo w artykule o kwasach nukleinowych i w innym zajmującym się inżynierią genetyczną.

W wyniku działania czynnika kancerogennego, komórki mogą zacząć się mnożyć bez kontroli ze strony organizmu, bez względu czy są one potrzebne czy nie. Takie namnażanie prowadzi do powstania guza nowotworowego, a więc powstaje zgrupowanie niepotrzebnych i nieprawidłowych komórek – nowy twór zwany właśnie nowotworem z łac. neoplasma. Komórki nowotworowe zastępują lub niszczą komórki zdrowe. Masa nagromadzonych komórek nowotworowych może uciskać, naciekać i niszczyć tkanki i narządy sąsiednie. Naciekanie przez ciągłość nie jest jedynym sposobem przemieszczania się choroby.

Nowotwory są podzielone na : nowotwory łagodne (neoplasma benignum) czyli takie, które są ograniczone od sąsiadujących tkanek, co uniemożliwia dawanie tzw przerzutów. Przerzuty bowiem to nic innego to przeniesienie komórek zawierających „rozhulany” materiał genetyczny, determinujący ich nie kończące się ich rozmnażanie, do innej tkanki, gdzie tworzą nową narośl, upośledzając jej działanie. Przerzut (z łac. matasis) to więc wtórne ognisko nowotworowe rozwijające się z komórek nowotworowych które oderwały się od pierwotnego guza i zostały przetransportowane przez chłonkę lub krew (czasem tez przez płyn mózgowo – rdzeniowy) do innych tkanek. Przerzuty mogą mieć miejsce już w początkowym etapie choroby kiedy komórki nowotworu złośliwego przedostaną się do układu krwionośnego lub limfatycznego.

Drugim rodzajem nowotworów są nowotwory złośliwe (neoplasma malignum) wśród których występują wspomniane wcześniej przerzuty. Jeśli nowotwory łagodne odpowiednio leczone są całkowicie wyleczalne (chociaż niebezpiecznie umiejscowione np. w centralnym układzie nerwowym, mogą stanowić nie tylko zagrożenie utraty zdrowia ale i życia), to nowotwory złośliwe są znacznie bardziej niebezpieczne i stwarzają niemałe zagrożenie życia. Nowotwór złośliwy namnaża się w sposób niepohamowany i nieleczony prowadzi do śmierci w olbrzymim cierpieniu.

W obronie przed skutkami pojawienia się nowotworu staje układ odpornościowy. Organizm stara się eliminować komórki guza nowotworowego i przeciwstawiać się szerzeniu przerzutów.

Jak się chronić przed nowotworami?

Oczywiście należy jak najczęściej obić badania przesiewowe do których należą przede wszystkim: Badanie krwi na szybkość opadania białych ciałek krwi czyli tzw. OB – niepoprawny wynik może być sygnałem pojawienia się stanu zapalnego albo nowotworu. Podwyższone OB wymaga zawsze konsultacji z lekarzem rodzinnym.

Cytologia – jest to badanie bezpłatne, któremu kobiety powinny się regularne poddawać (przynajmniej raz na rok). Cytologia oznacza jakość komórek nabłonka szyjki macicy i umożliwia wczesne wykrycie ich patologicznych zmian. Regularne badania dają w razie wystąpienia stanu chorobowego olbrzymią szansę na wyleczenie bez konsekwencji zdrowotnych.

USG piersi i mammografia, też w praktyce dotyczy tylko kobiet (choć mogą również wystąpić zmiany rakowe w sutkach u mężczyzn). Badania te wykrywają ewentualne niepokojące zgrubienia, które mogą świadczyć o o rozwoju raka. USG jest badaniem uznawanym przez niektórych specjalistów jako dokładniejsze, niemniej warto poddawać się jednemu i drugiemu.

Kobiety między 30-stym a 40-stym rokiem życia powinny wykonywać USG raz do roku, a powyżej 40-stki mammografię przynajmniej raz na dwa lata.

Rentgen płuc. Prześwietlenie wykrywa nieprawidłowości, które mogą świadczyć o wystąpieniu nowotworu. Dokładniejszym badaniem jest tomografia komputerowa, którą wykonuje się w razie podejrzenia raka, bowiem pozwala na bardziej szczegółowe zaobserwowanie zmian patologicznych.

Kolonoskopia, to badanie jelita grubego polegające na wprowadzeniu specjalnego urządzenia – endoskopu do jego światła. Obejrzenie powierzchni nabłonka jelita grubego i odbytu przy pomocy mikrokamery, pozwala wykryć ewentualnie obecne na nim zmiany naroślowe.

Test Anty HCV pozwala wykryć obecność przeciwciał skierowanych przeciwko wirusowi zapalenia wątroby typu C. Schorzenie to bowiem często prowadzi do zmian nowotworowych wątroby, a na WZW C nie opracowano jeszcze szczepionki. Pozytywny wynik WZW C obliguje do wykonania kolejnych specjalistycznych badań po konsultacji z lekarzem i podjęcie leczenia, które wyeliminuje zagrożenie nowotworem wątroby.

Tomografia komputerowa – jest jak wspomniałam jednym z bardziej dokładnych badań, ale należących do kosztownych. Dlatego lekarze specjaliści kierują na tomografię komputerową w momencie kiedy przy pomocy prostszych badań wykryto niepojące, trudne do dokładnego zdiagnozowania zmiany. Tomografia pozwala na wykrycie nowotworu w każdej części ciała.

PET badanie to jeszcze dokładniej obrazuje stan chorego i stopień zaawansowania choroby.

C.D.N.

W następnym rozdziale omówię niepokojące symptomy, które jeśli zaobserwujemy u siebie lub u osoby bliskiej, powinny być sygnałem aby udać się na badania do lekarza rodzinnego lub specjalisty. Nie lekceważmy nawet jak się czasem wydaje objawów jeśli same nie ustąpią w krótkim czasie.

Podziel się ze znajomymi