Słonecznik zwyczajny – kwiat słońca


Administrator

Dodano: 09:25 8 sierpnia 2011
Aktualizowano: 09:33 8 sierpnia 2011
Źródło: Autor: Sylwia Śliż

Znany od wieków słonecznik zwyczajny dostarczał ludziom nie tylko pożywienia i kosmetyków, ale także według wierzeń ludów Indiańskich – chronił przed złem. Wierzyli oni, że słonecznik podążający w ciągu dnia za słońcem (kwiatostany w ciągu dnia odwracają się ku słońcu, a na noc kierują się ku wschodowi) spija energię z promieni słonecznych i przechowuje ją w ziarnach. Indianie wierzyli, że jedząc słonecznik nasycą się słońcem, które daje siłę, piękno i zdrowie.

Naparami uzyskanymi z jego złocistych płatków leczyli różnorakie choroby, przemywali stłuczenia, oparzenia i trudno gojące się rany. Do Europy słonecznik „przywędrował” w XV wieku na statkach Pizarra, jako dar dla hiszpańskiego króla, a jego zalety szybko odkryły Europejki i wzorem Indianek zaczęły wykorzystywać cenne właściwości słonecznika do poprawiania urody.

Słonecznik zwyczajny jest rośliną jednoroczną o wysokiej, pojedynczej lub w górnej części słabo rozgałęzionej łodydze, szorstkiej z zewnątrz, o białym, gąbczastym rdzeniu. Na szczycie łodygi znajduje się wielki, talerzykowaty koszyczek, jego wnętrze wypełniają płodne kwiaty rurkowe, z których powstają owoce – niełupki wypełnione nasieniem. Pestki słonecznika, obok kwiatów i oleju, są współcześnie wykorzystywane w lecznictwie. Jako surowiec farmaceutyczny zbiera się wyłącznie kwiaty języczkowe słonecznika, zawierają one różnorodne substancje, takie jak: saponozydy trójterpenowe, flawonoidy, cholinę, betainę, ksantofil, związki goryczkowe, cukry i występujące w dużej ilości – sole mineralne.

Uzyskiwane ze słonecznikowych kwiatów napary i odwary działają przeciwgorączkowo i przeciwkaszlowo, zawarte w nich goryczkowe związki stymulują wydzielanie soku żołądkowego i poprawiają pracę układu pokarmowego. Napary z kwiatów słonecznika stosuje się również zewnętrznie, przyspieszają bowiem gojenie się ran, stłuczeń i uszkodzeń naskórka, wchłanianie krwiaków i wylewów podskórnych, łagodzą także stany zapalne skóry, na przykład w przebiegu trądziku. Nasiona obok cennego białka zawierają duże ilości wartościowego i leczniczego tłuszczu, jest on bogaty w cenne dla zdrowia nienasycone kwasy tłuszczowe, w tym glicerydy kwasu linolowego, spore ilości witaminy E, A, witamin z grupy B oraz witaminy K i F. Nasiona są ponadto prawdziwą skarbnicą soli mineralnych, zwłaszcza wapnia, potasu, cynku, żelaza i miedzi. Olej tłoczony z nasion słonecznika obniża poziom cholesterolu we krwi, zapobiega powstawaniu chorób serca i miażdżycy, chroni przez nowotworami, poprawia pamięć i koncentrację, a zewnętrznie bywa stosowany do okładów na trudno gojące się rany lub w niektórych chorobach skóry – np. w łuszczycy. Pestki z kolei mają właściwości oczyszczające organizm, podobnie jak z nasion, również nich tłoczy się olej. Żucie pestek lub ssanie oleju pomaga likwidować stany zapalne jamy ustnej, olej z pestek słonecznika pomocny będzie również w uporczywych bólach głowy, alergiach i paradontozie.