Masaż SHIATSU

Dodano: 08:47 5 maja 2008
Aktualizowano: 13:02 9 lipca 2012
Źródło: P. Sokołow "Uzdrawiający masaż japoński Shiatsu",

Ministerstwo Zdrowia Japonii określiło: „Shiatsu to metoda leczenia, w której wykorzystuje się palce rąk i dłonie dla wytworzenia nacisku na niektóre punkty ciała, w celu usunięcia zakłóceń w organizmie, poprawy zdrowia i zmniejszenia rozmaitych dolegliwości”.

Shiatsu

Shiatsu się dużą popularnością zarówno wśród zawodowych masażystów, jak też w szerokich kręgach Japończyków przyzwyczajonych do tego, że przynajmniej jeden z członków rodziny potrafi w razie potrzeby zastosować masaż. Dzisiaj shiatsu staje się masażem narodowym Japończyków. Wielu z nich, w tym zwłaszcza kobiet opanowało sztukę masażu w takim stopniu, że może pomóc sobie i swoim bliskim w przypadku dużego zmęczenia, utraty sił lub zagrożenia chorobą. Obok zawodowych metod terapii shiatsu, istnieją rozliczne warianty amatorskiego (domowego) masażu i automasażu.

Niezależnie od tego, w jakim celu robi się masaż shiatsu, zawsze wykorzystuje się te same punkty na powierzchni ciała. Dlaczego? Otóż dlatego, że shiatsu nie leczy chorób jako takich – zapalenia płuc czy owrzodzenia żołądka – lecz tylko pobudza, mobilizuje i wzmacnia siły obronne organizmu, które już same potrafią poradzić sobie z konkretnym defektem ciała.

Należy jednakże podkreślić, iż zastosowanie shiatsu jest możliwe tylko w sytuacjach oczywistych, np. przy zmęczeniu lub niewielkich dolegliwościach, których przyczynę dobrze znamy. W innych wypadkach potrzebna jest duża ostrożność. Aby uniknąć możliwych komplikacji, jakie mogłyby wystąpić na skutek nieodpowiedzialnego zastosowania shiatsu, należy pamiętać o kilku ograniczeniach.

Ograniczenia

Nie można leczyć masażem chorób zakaźnych: dyzenterii, żółtaczki, świnki, malarii itp. Nie należy robić masażu osobie cierpiącej równocześnie na serce, wątrobę, nerki i płuca. Także nie jest wskazane leczenie masażem pacjentów z hemofilią, z niektórymi dolegliwościami żołądka i wątroby, jak również w przypadku chorób nowotworowych.

Bezwzględnie należy powstrzymać się od stosowania masażu shiatsu, gdy mamy do czynienia ze złamanymi kośćmi oraz z ostrymi bólami brzucha niewiadomego pochodzenia.
Należy zachować ostrożność w stosowaniu masażu u osób trapionych poważnymi, a zwłaszcza chronicznymi chorobami. Tutaj konieczna jest konsultacja z lekarzem.

Efekty

Skala oddziaływania shiatsu jest dość szeroka, przy czym podobne działania zachodzą w różnych sytuacjach. Jest to zrozumiałe, bo jak już było wspomniane, shiatsu nie leczy chorób, lecz stymuluje siły obronne organizmu do walki z nimi.
Z punktu widzenia medycyny energetycznej działanie shiatsu polega na tym, że aktywizuje on energię w organizmie i poprawia jej cyrkulację. Jednakże punkty shiatsu w większości nie pokrywają się z tradycyjnymi punktami chińskiej akupunktury. Nie są one dokładnie opisane i mają raczej charakter umowny.
Obok profesjonalnego masażu shiatsu, za pomocą którego można leczyć wiele chorób, rozwinęła się w Japonii amatorska odmiana tego masażu (stosowana zwłaszcza w kręgu rodzinnym), nieco ograniczona, lecz skuteczna w walce ze zmęczeniem i działająca profilaktycznie. Żona robi masaż mężowi, matka synowi, brat-bratu. Oprócz tego domowy wariant shiatsu pomaga w leczeniu niektórych chorób chronicznych.

Automasaż

I wreszcie istnieje automasaż shiatsu mający te same zalety co domowy, a nawet go przewyższający. Aktywny udział rąk w automasażu zwielokrotnia efekt leczniczy; pobudzając napływ krwi do czubków palców, ożywia tym samym napływ krwi w całym ciele. Pamiętajmy, że krew w sposób naturalny kieruje do tych organów, które w danym momencie są aktywne. Gdy człowiek je – krew płynie do żołądka, gdy rozwiązuje krzyżówkę – do mózgu.
Ponieważ nerwy rozmieszczone w opuszkach palców są bezpośrednio powiązane z mózgiem, to aktywne ruchy rąk podczas masażu shiatsu prowadzą z jednej strony do poprawy ogólnego stanu systemu nerwowego, a z drugiej zapobiegają zastojowi w samym mózgu. Jedno i drugie jest korzystne dla człowieka.

Technika shiatsu sprowadza się w zasadzie do rytmicznego naciskania palcami lub różnymi częściami dłoni określonych punktów ciała. Podstawowy, standardowy ruch to naciskanie całą powierzchnią końca kciuka (tzw. paliczka). Siła przyciskania zmienia się w zależności od rodzaju zabiegu. Można naciskać z całą mocą, można tylko delikatnie muskać. Najczęściej stosuje się serię nacisków – od silniejszego, poprzez słabsze, do ledwie wyczuwalnego. Taka „przeplatanka”, przypominająca deptanie w miejscu, powinna odbywać się z wielką szybkością – 5-10 ruchów na sekundę. Niekiedy masaż robi się obiema rękami lub palcami obu rąk położonymi na siebie. Zazwyczaj podczas masażu nie przesuwa się palca po skórze. W wyniku regularnego stosowania shiatsu palce stają się gładkie jak jedwab, sprawne, gibkie i silne – takie właśnie, jakie są potrzebne masażyście.

Przy masażu twarzy używa się zazwyczaj trzech palców – wskazującego, średniego i serdecznego. Dłoń wykorzystuje się przy masażu oczu i brzucha, a także przy masażu wibracyjnym.
Nie należy naciskać szturchnięciami czy uderzeniami w ciało.

Wskazany jest twardy nacisk miękkimi końcami palców, jak gdyby w palce przeniósł się cały ciężar ciała. Stopień wymaganego nacisku zależy od rodzaju choroby i stanu pacjenta, a pozycja masująca powinna być taka, aby w każdej chwili mógł on wykorzystać cały swój ciężar. Nacisk powinien być skierowany prostopadle do powierzchni ciała.

Przy leczeniu konkretnej dolegliwości, pierwszeństwo mają te punkty, które znajdują się najbliżej chorego miejsca. Jednakże wykorzystywane są także punkty odległe, np. nacisk na powierzchnię stóp (podeszwy) przy leczeniu nerek lub lewej ręki dla wzmocnienia serca. Praktyka shiatsu dowodzi, że naciskanie miejsc z pozoru nie mając nic wspólnego z bolącym organem jest skuteczne.

Technika masażu

Jedno naciśnięcie powinno trwać 5-7 sekund, z wyjątkiem masażu szyi, który nie powinien przekraczać 3 sekund. Nacisk musi być na tyle silny, aby wywołać u pacjenta uczucie graniczące między bólem a przyjemnością.

W warunkach klinicznych czy pod okiem specjalistów w gabinecie masażu ludzie zdrowi mogą być poddawani masażowi shiatsu przez 30 min,a chorzy – do godziny. W warunkach domowych seanse masażu shiatsu przeprowadzane we własnym zakresie powinny trwać znacznie krócej. Samodzielne seanse masażu shiatsu powinny się odbywać przez tydzień do dziesięciu dni, po czym należy je na kilka dni przerwać.

Zdaniem specjalistów, najlepiej jest przeprowadzać masaż, kiedy pacjent znajduje się w pozycji seiza – tradycyjnej w Japonii rytualnej pozie na klęczkach. Uklęknąwszy należy przysiąść na rozsuniętych piętach z wyprostowanymi plecami, szyję i ramiona mając rozluźnione. Dla Europejczyka można zaproponować inne pozycje. Na przykład układa się pacjenta na boku, podkładając mu pod głowę poduszkę i w miarę potrzeby odwracając go na plecy lub brzuch. Można także usadowić go na krześle.

Podziel się ze znajomymi