Sztuczny rozrusznik serca

p5cVEPpcX3c11XZ95eTM2b7p9QK71I.jpg
Dodano: 09:27 5 września 2008
Aktualizowano: 13:40 27 czerwca 2012
Źródło: - Rodzinna Encyklopedia Zdrowia - http://pl.wikipedia.org/wiki/Stała_elektrostymulacja_serca

Zdrowe serce ma własny mechanizm regulacji, nazywany węzłem zatokowym lub zatokowo-przedsionkowym, który wytwarza rytmiczne skurcze mięśnia sercowego. Ten naturalny rozrusznik wytwarza bodziec (impuls) elektryczny pobudzający każde uderzenie serca. Impuls rozchodzi się po całym sercu przez specjalny układ włókien mięśniowych.

Jeżeli mechanizm ten zawodzi lub zawodzi układ przewodzący impulsy, stosuje się wszczepienie sztucznego rozrusznika (kardiostymulator), który jest urządzeniem wytwarzającym impulsy elektryczne w celu wywołania skurczów mięśnia sercowego i utrzymania odpowiedniej ich częstości.

Działanie sztucznego rozrusznika

Układ pobudzający w sztucznym rozruszniku składa się z elementów podstawowych, z generatora i kabla. Pierwszy z nich zawiera baterie i obwody elektroniczne, w których powstają impulsy elektryczne. Kabel ten biegnie do elektrody, która przekazuje impuls z rozrusznika do mięśnia sercowego.
Postępy techniki od czasu wprowadzenia pierwszych sztucznych rozruszników aż do obecnie stosowanych są rzeczywiście spektakularne. Pierwsze rozruszniki działały ze stałą częstością, to znaczy wytwarzały impulsy w stałej liczbie na minutę, bez względu na to, czy serce wytwarzało lub nie własne impulsy, co niekiedy powodowało problemy z koordynacją obu rytmów ( rozrusznika i serca).

Obecne rozruszniki mają system wykrywania, pozwalający na dokładne wychwycenie momentu rozpoczynającego się uderzenia serca i natychmiastowego zablokowania wysyłania impulsu z generatora. Ten rodzaj rozrusznika nazywa się rozrusznikiem „na żądanie”.

Nowoczesne rozruszniki mogą się też programować, hamować lub kontrolować z odległości prawie wszystkie parametry pobudzenia (częstość, napięcie, poziom czułości wykrywania własnych impulsów serca), gdyż możliwości ich działania zostały znacznie poszerzone.

Wszczepienie sztucznego rozrusznika:

Rozruszniki wczepia się chirurgicznie, wprowadzając kabel z elektrodą na końcu do jednej z żył głównych przez cewnik, który służy jako prowadnica i przez żyłę do prawej komory serca, tak oby elektroda zetknęła się z sercem w odpowiednim miejscu. Drugi koniec kabla połączony jest z generatorem impulsów, które umieszcza się pod skórą chorego, zwykle w okolicy brzucha lub pachy, jeżeli wczepiony ma być na stałe. Generator pozostaje poza ustrojem chorego, jeżeli rozrusznik ma być stosowany tylko przejściowo.

Wskazania:

Wskazania bezwzględne:
- blok przedsionkowo-komorowy III stopnia
- blok przedsionkowo-komorowy II stopnia typu Mobitz
- objawowy
- z objawami pojawiającymi się w trakcie wysiłku
- u osób po zawale mięśnia sercowego oraz przeszczepie serca w przypadku objawowego i bezobjawowego przebiegu i stopnia bloku II lub III (po zawale mięśnia sercowego) lub tylko w wypadku występowania objawów (po przeszczepie serca)
- migotanie przedsionków z wolną akcją komór poniżej 50 uderzeń na minutę lub objawami obwodowego niedokrwienia (utrata przytomności, omdlenie, zawroty głowy) lub niewydolnością serca
- blok przewodnictwa po ablacji układu przewodzącego lub bradyarytmia 40 – 50 uderzeń na minutę lub obecność pauz 4-5
- choroba węzła zatokowego i zespół tachy-brady
- objawowa bradykardia spowodowana przez leki, jeśli istnieją bezwzględne wskazania do ich dalszego stosowania
- zespół wydłużonego QT w przypadku bradykardii lub przerw powodujących występowanie napadów częstoskurczu komorowego
- w przypadkach bradykardii zależnej od czynności autonomicznego układu nerwowego pauzy (przerwy) w aktywności serca trwające powyżej 3 s.
- zespół wazowagalny przebiegający z objawowym zahamowaniem zatokowym rytmu doprowadzającym do omdleń.

Co należy wiedzieć!!!

Kiedy potrzebny jest sztuczny rozrusznik serca?

Wszczepienie sztucznego rozrusznika potrzebne jest zawsze, kiedy naturalny mechanizm wytwarzający impulsy w sercu staje się niezdolny do kontrolowania przewodzenia bodźców w odpowiedni sposób. Dla przykładu, konieczność użycia rozrusznika występuje przeważ nie w czasie operacji na sercu, kiedy niezbędne jest utrzymanie odpowiedniego rytmu skurczów serca, w niektórych przypadkach zawału serca, a także w chorobach powodujących zaburzenia przewodzenia impulsów do mięśnia sercowego,, co w późnym wieku zdarza się dość często. Takie zaburzenie przewodnictwa sercowego może powodować spowolnienie czynności serca tak znaczne, że chory nie jest w stanie prowadzić normalnego życia lub ma zaburzenia rytmu serca powodujące zawroty głowy, a nawet omdlenia.

Czy zawsze wszczepia się rozrusznik na stałe?

Jeżeli przyczyna zmian czynności serca jest wrodzona lub przewlekła, to znaczy wywołane przez stałe uszkodzenie, to rozrusznik wszczepia się na stałe, w przeciwnym razie można go wszczepić przejściowo, do czasu, kiedy mięsień sercowy odzyska zdolność kontrolowania swojej czynności.

Czy generator rozrusznika jest bardzo duży?

Dzięki współczesnym techniką medycznym mamy obecnie zupełnie małe urządzenia tego rodzaju, niektóre są wielkości pudełka zapałek, lub nawet mniejsze i po wszczepieniu z trudem można je dostrzec pod skórą.

Jak długo może pracować bateria rozrusznika?

Okres pracy zależy od rodzaju rozrusznika i od funkcji, jaką ma spełniać, zwykle jednak trwałość baterii litowych waha się od 5 do 12 lat.

Czy wszczepienie rozrusznika jest bardzo skomplikowane?

Wszystkie operacje i zabiegi chirurgiczne połączone jest to z pewnym ryzykiem i trudnościami, ale w chirurgii serca i naczyń uważane jest za zabieg najbardziej prosty. W przypadkach nagłych odpowiedni specjalista może wszczepić rozrusznik w ciągu kilku minut.

Czy można prowadzić normalne życie z rozrusznikiem?

Jeżeli wszczepienie udało się, a stan chorego jest dobry, to może on prowadzić normalne życie. Jednakże w każdym przypadku to lekarz powinien określić zakres ograniczeń i ich rodzaj.