Kinaza kreatynowa

7o8REYXy5wwD1iEmUTHLRoj934FIpv.jpg


Administrator

Dodano: 12:30 13 czerwca 2011
Aktualizowano: 12:42 13 czerwca 2011
Źródło: Autor: Sylwia Oczoś-Zajdel

Badania kontrolne – profilaktyka czy przejaw hipochondrii? Kiedy je należy je robić i w jakim celu?

Badania biochemiczne. Kinaza kreatynowa.

Badanie biochemiczne pozwalają na oznaczenie składu osocza krwi. Oznacza się poziom enzymów, elektrolitów i białek a także poziom tzw. markerów, których wystąpienie jest symptomem rozwijającej się choroby. Wykonywanie badań biochemicznych ma ogromne znaczenie profilaktyczne.

Bezpośrednim źródłem energii potrzebnej do przebiegu procesów fizjologicznych jest specyficzny związek chemiczny – adenozynotrójfosforan czyli ATP, który występuje we wszystkich komórkach ustroju lecz w małych ilościach. W tkankach, które wykazują duże zużycie energii takich jak mózg, mięśnie szkieletowe, mięsień sercowy, mięśnie gładkie, komórki fotoreceptorowe oka itd. potrzebna jest stała nieprzerwana produkcja ATP. Adenozynotrójfosforan to inaczej adenozyna połączona łańcuchowo z trzema resztami kwasu ortofosforowego.

Poszukiwana energia zawiera się właśnie w tych wiązaniach między resztami fosforanowymi (tzw. wiązaniach estrowych) nie tylko w adenozynotrójfosforanie ale też innych związkach, w których występują wiązania estrowe z resztą fosforanową.
W wyniku rozpadu tego typu wiązań uwalnia się energia, która w wyspecjalizowanych organellach komórkowych (mitochondriach) zostaje szybko wyłapywana i kumulowana w trakcie reakcji w postaci wiązania reszty fosforanowej z ADP czyli adenozynodwufosforanem.

Omawiana wyżej reakcja „przerzucania” energii jest odwracalna i zapisuje się ją w sposób:

fosfokreatyna + ADP ⇋ ATP + kreatyna

Wydajność tego przechwytywania energii w mięśniach szkieletowych z specyficznego związku fosfokreatyny do ATP wynosi około 45%. Reszta jest uwalniana w postaci ciepła, które odczuwamy podczas wysiłku fizycznego.

W czasie spoczynku przebieg tej reakcji jest odwrotny.
Reakcję tą katalizuje kinaza kreatynowa (CK). Wspomnę jeszcze, że oprócz dostępnej fosfokreatyny, komórka pobiera energię bezpośrednio z cyklów przemian podczas, których zachodzi „spalanie” glukozy i innych związków organicznych.

Fosfokreatyna będąca źródłem zapasowych wiązań wysokenergetycznych (makroergicznych) dla szybkiej resyntezy ATP stanowi mocno wyspecjalizowane narzędzie zapewniające sprawne dostarczanie energii potrzebnej do wszelkich procesów życiowych.

Prawidłowe parametry CK w obrazie krwi wynoszą: dla mężczyzn – 55-370 U/I i dla kobiet – 40-285 U/l

W ustroju ludzkim występują trzy różniące się nieznacznie ze względu na budowę odmiany tego związku tzw. izomery. Ponieważ mamy do czynienia z enzymem, zwanym kinazą kreatynową, nazywamy te odmiany izoenzymami. Każda z odmian jest dimerem, czyli związkiem chemicznym składającym się z dwóch podjednostek.

Są dwie takie podjednostki tzw. M – od muscle (mięśnie) i B – od brain (mózg).
1) CK-MM (występuje w mięśniach szkieletowych i w mięsniu sercowym),
2) CK-MB (występuje głównie w mięśniu sercowym
3) CK-BB (występuje w większości w mózgu).

Wykryto ponadto dwie odmiany tzw. formy mitochondrialne, które są zbudowane aż z ośmiu podjednostek i dlatego nazywane są oktamerami. Są to sMt-CK – mitochondrialna forma mięśniowa (sarcomeric) i uMt-CK – mitochondrialna forma tzw. wszędobylska (ubiquitous). Obie te formy katalizują swoje reakcje na terenie przestrzeni międzybłonowej mitochondrium
Podwyższenie produkcji tego enzymu następuje w różnych schorzeniach do których należą: rabdomioliza polegająca na rozpadzie mięśni szkieletowych lub w różnych uszkodzeniach tej tkanki w wyniku międzyinnymi urazów np. zmiażdżenie mięśni, dystrofii mięśniowej w zapaleniu tkanki mięśniowej a także urazów głowy.

Zwiększona aktywność CK jest też objawem silnych i niebezpiecznych zatruć np. (alfa – amanityną) z muchomora sromotnikowego, strychniną, alkoholem lub tlenkiem węgla oraz zespole zmiażdżenia mięśni, dystrofii mięśniowej.

Podwyższone parametry CK stwierdza się też w krwawieniu podpajęczynówkowym, w zespole Rey’a lub w niedoczynności tarczycy i po zabiegach chirurgicznych (stężenie CK podwyższa się do 1850 U/I). Ponadto podwyższone stężenie kinazy kreatynowej mogą wywołać leki z grupy statyn i fibratów, stosowanych w leczeniu hipercholesterolemii lub przeciążenie wysiłkiem fizycznym podczas długich treningów.

Wzrost aktywności CK następuje również sześć godzin po wystąpieniu zawału mięśnia sercowego i przyjmuje wartości od 2850 do 9250 U/I a utrzymywanie się tego stanu dłużej niż siedemdziesiąt dwie godziny od zawału, determinuje złe rokowanie.

Podziel się ze znajomymi