Naczyniaki

Naczyniaki często pojawiają się u dzieci, i chociaż czasami leczenie naczyniaków nie jest konieczne bo znikają samoistnie to jednak warto znać powikłania do jakich mogą doprowadzić.





Czym jest naczyniak

Naczyniak powstaje w wyniku nieprawidłowego rozrostu naczyń krwionośnych skóry. Najczęściej pojawia się krótko po urodzeniu noworodka. Naczyniak występuje w dwóch fazach. W okresie pierwszej fazy zwanej fazą proliferacji początkowo mały czerwony punkcik dość intensywnie się rozrasta. Wzrost ten jest szybszy od wzrostu dziecka. Wzrost jest najszybszy w okresie pierwszego półrocza życia niemowlęcia. W okresie od pierwszych urodzin do 18 miesięcy faza proliferacji (rozrostu) kończy się. Fazę proliferacji należy uważnie obserwować, ponieważ rozprzestrzenianie się naczyniaka w otaczających tkankach
i kumulacja znacznej ilości krwi powoduje, iż możliwe staje się wystąpienie różnorakich powikłań, np.:

• owrzodzenia - mogą prowadzić do wtórnej infekcji oraz niszczenia tkanek podskórnych i miękkich; po wygojonym owrzodzeniu może pozostać blizna;
• naczyniaki mogą też uciskać na naturalne otwory ciała, jeżeli występują w ich obrębie – tj. w okolicach nozdrzy, uszu, odbytu, cewki moczowej- i tym samym mogą zaburzać ich prawidłowe funkcjonowanie; zmiany w okolicach powiek mogą doprowadzić do zeza, wytrzeszczu, niedowidzenia, zniekształcenia rogówki, czy astygmatyzmu;
• naczyniak podgłośniowy – trudny do wykrycia (dopiero rtg, Kt lub laryngoskopia szyi mogą pomóc w rozpoznaniu tej odmiany naczyniaka – może powodować obturację dróg oddechowych i pozornie wskazywać na zapalenie krtani czy błonicę;
• naczyniaki warg mogą powodować wady wymowy, wady zgryzu lub utrudniać spożywanie pokarmów,
• naczyniaki zlokalizowane w obrębie krocza i narządów płciowych – mogą utrudniać oddawanie stolca i moczu;
• krwotoki – występują rzadko, najczęściej u noworodków z rozległymi zmianami naczyniowymi; wówczas mimo zastosowanego leczenia, w 20 – 30% może niestety dojść do śmierci noworodków;
• niewydolność serca – dotyczy najczęściej naczyniaków wątroby, kiedy to diagnozuje się powiększenie wątroby i skurczowy szmer nad nią.

Po fazie proliferacji następuje druga faza – inwolucji, czyli zaniku. Na tym etapie wzrost naczyniaka jest proporcjonalny do wzrostu dziecka i naczyniak przyjmuje już swój ostateczny rozmiar. Guzik staje się coraz bledszy i miękki.

Diagnoza

Ważne jest, aby prawidłowo rozpoznać naczyniaka. Często występują też tzw. malformacje naczyniowe. Stąd nie wszystkie zmiany skórne podobne do truskawki, to naczyniaki, jak też nie wszystkie naczyniaki wyglądają jak truskawki.

Statystyki

Ze statystyk wynika, że 30% naczyniaków znika do 3 roku życia dziecka, 50% do 5 roku życia, 70% do 7 roku życia, a w pozostałych przypadkach naczyniaki pozostają nawet do 16 roku życia. W rzeczywistości faza inwolucji nie kończy się zupełnym zanikiem naczyniaka - ponad połowa naczyniaków pozostawia po sobie jakiś widoczny ślad, często na szczęście minimalny. Jest to na ogół lekkie przebarwienie na skórze lub zbiór widocznych rozszerzonych naczynek krwionośnych.

W zależności od źródła statystyk, naczyniaki umiejscawiają się najczęściej, bo w 60-80% - na twarzy i szyi, a w pozostałych przypadkach na innych częściach ciała. 80% naczyniaków jest pojedynczym tworem na skórze dziecka, zaś 20% to naczyniaki mnogie zlokalizowane w różnych miejscach na ciele dziecka.
W około 10% przypadków dojrzały naczyniak widoczny jest już w momencie urodzenia. Wówczas mamy do czynienia z naczyniakami wrodzonymi, które bardzo często się nie rozrastają.

Naczyniaki występują dużo częściej u dziewczynek niż u chłopców (nawet kilkukrotnie), częściej też u dzieci o białej skórze. Naczyniaki są bardzo często spotykane u małych dzieci. Nawet 10-12% dzieci o białej skórze w okolicach swoich pierwszych urodzin ma naczyniaka. Ponadto naczyniaki występują też bardzo często u wcześniaków z wagą urodzeniową poniżej 1kg.

Usuwać czy zostawić?

Naczyniaków w ogromnej większości przypadków nie należy usuwać, gdyż na ogół one same, jak już powiedziano, giną.
W uzasadnionych przypadkach, naczyniak jest usuwany przez chirurga laserem, metodą krioterapii (poprzez zamrożenie) lub skalpelem.

Najczęściej po zdiagnozowaniu naczyniaka, po konsultacji lekarskiej i wykluczeniu innych przyczyn powstania guza, lekarze przyjmują postawę wyczekującą. Na ogół wskazane są konsultacje lekarskie i obserwacja.

Rodzaje naczyniaków

Naczyniak jamisty – jest czerwony, wypukły, przypomina truskawkę. Na ogół znika pomiędzy 5 a 9 rokiem życia.
Naczyniak płaski – jest różowy, w kształcie płaskiej plamki, pojawia się zazwyczaj na powiece, na czole, policzku czy karku i ginie w 1 lub 2 roku życia.

O czym trzeba pamiętać

Dziecko nie powinno drapać naczyniaka, bo może on obficie krwawić. Do lekarza należy się udać, jeżeli naczyniak jest bardzo szpecący i duży lub jeśli często krwawi.