Rośliny strączkowe

20i1u7eGW3ZeGWhsnK6RjDRzw75m6z.jpg
Dodano: 08:54 30 czerwca 2008
Aktualizowano: 11:28 4 lipca 2012
Źródło:

Rośliny strączkowe zawierają wiele cennych minerałów i witamin. Dlatego warto korzystać z dobrodziejstwa jakie rozwija się z nasion roślin strączkowych.

Rośliny strączkowe to między innymi groch, fasola, soczewica, soja i bób. Owocem ich jest strąk o różnym, w zależności od gatunku, wielkości, kształcie i barwie. Niektóre strąki, jak groszek zielony czy fasolka szparagowa wykorzystywane są w kuchni. Z owoców suchych wykorzystuje się ziarno, które w czasie dojrzewania zmienia nieco swoją wartość odżywczą/ Rośliny strączkowe należą do najstarszych roślin uprawnych. Do Europy trafiły z różnych stron świata. Fasolę przywiózł Krzysztof Kolumb z Ameryki Środkowej, groch pochodzi z Bliskiego wschodu, bób z Afryki, a soja z Azji.

Rośliny strączkowe charakteryzują się bogactwem składników odżywczych. Zawierają tylko 10 – 14% wody, 2% tłuszczu, reszta to skrobia, czyli węglowodany. Świetnie zastępują dania mięsne, gdyż są również źródłem bardzo cennego białka. Sucha fasola ma go 22%, suchy groch zaś 25%. Jednak samo białko jest niepełnowartościowe, należy je łączyć z innymi produktami, np. mlekiem, serem, jajami, produktami zbożowymi, aby organizm uzupełnił braki niektórych aminokwasów.

Strączkowe są zasobne w witaminy A i E oraz z grupy B. Mają sporo składników mineralnych: żelaza, fosforu, siarki, manganu, magnezu, potasu i kwasu foliowego. Dostarczają także naszemu organizmowi bardzo cennego składnika – błonnika, którego nie ma w mięsie, Posiadają właściwości zasadotwórcze, działają odkwaszająco, co przyczynia się do równowagi kwasowo – zasadowej naszego organizmu. Jednak są ciężkostrawne. Groch i fasola po upływie około 1 godziny od spożycia wywołują gazy. Spowodowane są one przez bakterie, które masowo pojawiają się na nie strawionych cząstkach fasoli i grochu. Fasolka szparagowa i młody groszek nie powodują tych przykrych objawów. Sklepy oferują bardzo duży wybór warzyw strączkowych. Fasola spośród wszystkich ma najwięcej witaminy B12, dostarcza także skrobi, błonnika i białka. To również cenne źródło fosforu, żelaza, potasu i wapnia. Jest jej ponad 400 odmian. Ziarna fasoli różnią się wielkością i kolorem.

Rodzaje strączkowych

Fasola perłowa jest raczej drobna. Po ugotowaniu nie rozpada się i jest bardziej miękka niż fasola kolorowa. Nadaje się do sałatek i zup.

Fasola „Jaś” to najbardziej rozpowszechniony gatunek. Można go kupić w postaci świeżych strąków (Mamut). Suszona ma duże białe nasiona o nerkowatym kształcie. Świetny do puree o fasolki po bretońsku.

Fasola Azuki spokrewniona jest z bobem. Jej ziarna są małe, twarde, ciemnoczerwone i orzechowe w smaku. Dobrze komponuje się z orientalnymi przyprawami. Robi się z niej także mączkę.

„Flageolet” ma delikatne, zielone zabarwienie i subtelny smak.

Fasola Borlotti pochodzi z Włoch, ma nakrapiane nasiona, świetnie nadaje się do sałatek. „Mungo” ma małe, owalne oliwkowo-zielone ziarna. Zawiera dużo witamin i żelaza. Smaczna jest z curry, dobra do zup i sufletów.

„Oczko”, zwana także fasolnikiem chińskim, jest maleńka, biała o przyjemnym, delikatnym smaku.

Nasiona fasoli „Kidney” mogą mieć barwę od różowej do ciemnokasztanowej. Są również gatunki w kolorze czarnym. Ma słodkawy smak, po ugotowaniu mączną konsystencję. Doskonale pasuje do ryżu, kukurydzy i jako składnik sałatek.

Fasolka szparagowa jest niskokaloryczna, to wspaniałe źródło witaminy PP. Odmiany żółte mają delikatniejszy smak i są bogate w witaminy z grupy B, natomiast zielone zawierają więcej karotenu i witaminy C.

Groch dostarcza białka, cukrów, skrobi, a także wapnia, żelaza i witaminy C. Występuje w różnych odmianach. Duże ziarna grochu Wiktorii nadają się na puree, gdyż rozgotowują się na papkę. Mniejsze ziarna nadają się do zup i potraw jednogarnkowych, po ugotowaniu zachowują swój kształt. W sklepach dostępny jest groch łuskany, gdyż jego skórka jest ciężkostrawna. Zielony groszek to owoce grochu zebrane bardzo wcześnie, gdy ziarna są małe i słodkie. Ma skórkę, która zawiera błonnik i dlatego posiada większą wartość odżywczą od suszonego grochu. Używany jest jako jarzynka, nadaje się do sałatek, zup i potraw duszonych. Groszek cukrowy to niedojrzałe strąki grochu. Jest delikatnym i bardzo smacznym warzywem. Po odcięciu końców strąki gotuje się i jada w całości. Ciecierzyca, czyli groch włoski, od zwykłego grochu różni się tym, że jest o wiele lżej strawny, gotuje się go krócej i nie trzeba go moczyć. Nadaje się do różnych sałatek, kotletów i wszelkich dań zawierających orzechy.

Soczewica obfituje w białko, skrobię, błonnik, dostarcza żelaza, cynku, potasu i kwasu foliowego. Warto spożywać ją wraz z produktami zawierającymi witaminę C, wzrasta wtedy absorpcja żelaza. Soczewica jest zielona, czerwona i brązowa. Wszystkie jej rodzaje mają podobne wartości odżywcze. Na zupę najlepsza jest czerwona. Wystarczy dodać włoszczyznę, trochę cebuli i czosnku, gotować ok. 20 minut. Brązowa po krótkim gotowaniu nadaje się do sałatek, a z zielonej (przesmażonej na oliwie z cebulą) można zrobić farsz do pierogów.

Soja zawiera 40% pełnowartościowego, dobrze przyswajalnego białka, które przewyższa białko innych roślin strączkowych ze względu na skład aminokwasów. Może zastępować mięso. To także źródło witamin E, K i z grupy B, magnezu, ryboflawiny i żelaza, co czyni ją cennym składnikiem diety wegetariańskiej. Soję dodaje się do wielu produktów (np. hamburgerów i kiełbasek) by zwiększyć zawartość białka. Jej nasiona jada się w całości, w postaci kiełków, lub przetworzone jako sos, mleko czy tofu (twarożek).

Bób zawiera dużo witamin z grupy B, skrobi i białka. Jest zasadotwórczy, powinno więc się go spożywać wraz z mięsem, które zakwasza organizm. Bób zawiera dużo błonnika, który doskonale wpływa na naczynia krwionośne. Można z niego robić właściwie wszystko: zimne sałatki, gorące przekąski, wchodzi w skład wielu potraw jarskich, doskonale smakuje z pikantnymi sosami.

Nasiona roślin strączkowych są bardzo pożywne, 100g fasoli to 346 kcal, grochu – 349 kcal, soczewicy – 347 kcal, natomiast soi – 442 kcal.

Stosowana wewnętrznie zielona fasolka może być lekiem w nadkwasocie; groch i fasola obniżają poziom cholesterolu we krwi; fasola jest pomocna w zapobieganiu chorobom serca, zawarty w fasoli błonnik wspomaga regulację poziomu cukru we krwi, dzięki dużej zawartości kwasu foliowego zapobiega rakom trzustki i płuc, zapobiega osteoporozie, gdyż stanowi bogate źródło manganu. Zalecana jest kobietom w ciąży, z uwagi na bogactwo kwasu foliowego, który zapobiega występowaniu wad wrodzonych rdzenia kręgowego płodu, zawarty w niej magnez wzmacnia włosy, a potas ujędrnia skórę. Wywar z suchych strąków fasoli działa moczopędnie i obniża poziom cukru we krwi, jest pomocny w cukrzycy, schorzeniach nerek i pęcherza. Soja zaś obniża poziom cholesterolu we krwi, odgrywa też dużą rolę w profilaktyce przeciwnowotworowej, zmniejsza ryzyko raka piersi, prostaty i jelita grubego.

Przeciwwskazania:

– roślin strączkowych nie powinno się podawać małym dzieciom i osobom starszym, gdyż są ciężkostrawne i powodują wzdęcia,
– nie są zalecane osobom chorym, szczególnie ze schorzeniami układu pokarmowego.

Kilka porad dotyczących roślin strączkowych:

– suche nasiona strączkowych przed ugotowaniem należy moczyć 12 godzin w przegotowanej, zimnej, nie solonej wodzie,
– nasiona powinno się gotować w tej wodzie, w której się moczyły,
– nie należy ziaren gotować kwaśnych zupach, gdyż pozostaną twarde,
– stają się łatwiej strawne, gdy dodamy do nich zioła: kminek, koper włoski, kolendrę lub anyż,
– fasolka szparagowa w stanie surowym zjedzona w większej ilości może być trująca,
– fasolkę szparagową gotujemy bez przykrycia,
– dobrze ugotowana fasolka powinna być chrupiąca,
– witaminy z grupy B i C rozpuszczają się w wodzie, dlatego najlepiej byłoby jadać fasolę razem z wodą użytą do gotowania, jeśli musimy wodę odlać, warto wykorzystać ją np. do zupy jarzynowej,
– czas gotowania przedłuża dodatek soli, dlatego należy potrawę solić na końcu.

Loading