Pokrzywa i rumianek pospolity

Dodano: 08:13 21 listopada 2008
Aktualizowano: 11:43 24 stycznia 2012
Źródło: Przegląd Reader's Digest, Uzdrawiająca moc witamin, minerałów i ziół. Warszawa 2000

Lecznicze własności tego zioła doceniali już starożytni Grecy. Początkowo stosowano je, żeby usunąć jad z rany po ukąszeniu węża. Dziś wiemy, że liść pokrzywy pomaga leczyć wyprysk i katar sienny oraz usuwać ból i stan zapalny wywołany reumatoidalnym zapaleniem stawów.

Co to jest pokrzywa?

Choć wydaje się to dziwne, do używania pokrzywy w celach leczniczych skłoniły ludzi jej parzące właściwości. Liście pokrzywy są pokryte maleńkimi włoskami, a właściwie pustymi wewnątrz kolcami, które podrażniają skórę i wywołują pieczenie. Od wieków pokrzywa była ludowym środkiem zwalczającym bóle artretyczne. Okłady z liści pokrzywy stosowano też do usuwania ze skóry trujących substancji.

Liście pokrzywy uważane są również za pożywne danie, przypominające smakiem szpinak. Zawierają one bardzo dużo żelaza i innych mikroelementów oraz karotenoidy i witaminę C. Do jedzenia należy wybierać młode pędy, które jeszcze nie mają kolców. Pokrzywa osiąga często wysokość 1,5 m. Rośnie dziko w Europie i Ameryce Północnej.

Pokrzywa dostępna jako:

• Kapsułki
• Nalewka
• Płyn
• Suszone zioło/herbatka

Działanie pokrzywy:

Liść pokrzywy ma cenne właściwości oczyszczające, odtruwające i odwadniające. Prawdopodobnie dlatego, że zawiera dużo flawonoidów i potasu. Dlatego jest stosowany do łagodzenia wielu schorzeń skórnych, np. wyprysku dziecięcego, a także chorób zapalnych stawów występujących w późniejszym wieku. Okładanie się parzącymi liśćmi pokrzywy nie zmniejszy prawdopodobnie bólów stawów, natomiast napar lub inne preparaty z pokrzywy przyjmowane doustnie złagodzą stan zapalny stawów, szczególnie w przypadku gośćca.

GŁÓWNE KORZYŚCI:

Pokrzywa jest środkiem moczopędnym, czyli pomaga organizmowi pozbyć się zbędnych płynów Dzięki temu może służyć jako środek pomocniczy w leczeniu wielu schorzeń. U osób cierpiących na infekcje dróg moczowych wzmaga oddawanie moczu, dzięki czemu bakterie wywołujące infekcję są wypłukiwane z organizmu. Pewną ulgę po zażyciu preparatów z pokrzywy odczuwają też kobiety cierpiące na wzdęcia tuż przed miesiączką.

Jedną z dowiedzionych i wypróbowanych właściwości leczniczych liścia pokrzywy jest łagodzenie objawów kataru siennego. Kiedy organizm zostanie podrażniony pyłkami i innymi alergenami, zaczyna wytwarzać histaminę, która wywołuje stan zapalny. Zaczyna się wtedy silny katar i łzawienie z oczu. Pokrzywa jest doskonałym źródłem kwercetyny, flawonoidu, który hamuje wydzielanie histaminy. Podczas badań, przeprowadzonych u osób cierpiących na katar sienny, ponad połowa pacjentów uznała, że pokrzywa średnio lub bardzo skutecznie łagodzi objawy alergiczne w porównaniu z placebo.

DODATKOWE KORZYŚCI:

Liść pokrzywy zażywany doustnie ma działanie ściągające, dzięki czemu powstrzymuje krwawienie. Jest w związku z tym stosowany do likwidowania krwotoków z nosa i zmniejszania obfitego krwawienia miesiączkowego. Mężczyznom, którzy chorują na powiększenie prostaty, które nie zostało wywołane rakiem tego gruczołu, zaleca się stosowanie korzenia pokrzywy. Łagodny rozrost prostaty polega na powiększaniu się gruczołu, który uciska cewkę moczową, utrudniając oddawanie moczu. Rozpoznania tej choroby powinien dokonać lekarz. Korzeń pokrzywy może zahamować rozrost prostaty.

Stosowanie:

DAWKOWANIE:

Zatrzymywanie płynów, alergia, wyprysk, nadmierne krwawienie i gościec, pić po szklance naparu z pokrzywy 3 razy dziennie. Zamiast tego można przyjmować 250 mg wyciągu z pokrzywy 3 razy dziennie lub łyżeczkę nalewki 3 razy dziennie. Można też zastosować kompres z naparu z pokrzywy na bolące stawy. Żeby spowolnić rozrost prostaty. 250 mg wyciągu z korzenia (ale nie z liści) pokrzywy 2 razy dziennie w połączeniu ze 160 mg wyciągu z boczni piłkowanej.

SPOSÓB UŻYCIA:

Liść pokrzywy (w postaci suszonej, nalewki, wyciągu lub naparu) należy przyjmować podczas posiłków, by nie podrażniać żołądka. Sałatkę z surowych liści pokrzywy można przyrządzić tylko z młodziutkich listków. Starsze trzeba sparzyć, by unieszkodliwić parzące kolce Z liści pokrzywy przygotowuje się napar (łyżeczkę suszonych liści zalewa się 250 ml wrzącej wody i naparza 10-15 min).

Skutki uboczne:

Liście pokrzywy są uważane za nieszkodliwe dla zdrowia. Ryzyko reakcji alergicznej jest minimalne. Znane są jednak rzadkie przypadki podrażnienia żołądka, niestrawności i biegunki

Czy wiesz, że…

Łodygi pokrzywy dostarczały dawniej włókien do wyrobu płótna.
Podczas wstępnych badań ustalono, że pokrzywa pomaga pacjentom cierpiącym na zapalenie stawów ograniczyć dawki leków przeciwbólowych i zmniejszyć wywoływane przez nie skutki uboczne. Nie stwierdzono, by pacjenci zażywający po 200 mg diklofenaku, leku przeciwzapalnego, odczuwali mniejszy ból, sztywnienie lub inne dolegliwości niż ci, którym podawano 50 mg diklofenaku oraz 50 g liści pokrzywy dziennie. Podczas wcześniejszych badań ustalono, że zmniejszenie dawki diklofenaku zaledwie o 25% znacznie zmniejsza jego
skuteczność w łagodzeniu objawów zapalenia stawów.
Preparaty z pokrzywy są, doskonałym środkiem odwadniającym i przeciwhistaminowym.

Rumianek pospolity

Rumianek, najbardziej kojące zioło na świecie, tradycyjnie stosuje się w postaci naparu jako środek odprężający i leczący zaburzenia trawienne. Dostępny jest też w postaci nalewek i kapsułek oraz w maściach do leczenia owrzodzeń i wysypek.

Co to jest rumianek pospolity?

Gatunkiem rumianku, który najczęściej występuje w Polsce, jest chwast polny rumianek pospolity (Matricaria chamomilla). Rumianek bezpromieniowy (M. discoidea), który również rośnie w Polsce, ma także właściwości lecznicze, ale jego olejek nie zawiera azulenu. Dawniej rumiankiem nazywano także rumianek rzymski (Anthemis nobills), który w rzeczywistości należy do rodzaju rumianów.

Napar z rumianku stosuje się od dawna jako łagodzącą herbatkę. Ma ona przyjemny, jabłkowy smak i aromat, a zaparzanie i popijanie małymi łyczkami jest niezwykle przyjemnym i odprężającym rytuałem. Wyciągu z rumianku dodaje się do kremów i płynów kosmetycznych, wytwarza się z niego kapsułki i nalewki. Właściwości lecznicze zioło zawdzięcza przede wszystkim olejkowi eterycznemu, który zawiera azulen.

Rumianek pospolity dostępny jako:

• Kapsułki
• Krem/maść
• Nalewka
• Olejek
• Suszone zioło/herbatka

Działanie:

Rumianek ma silne działanie kojące, lego przeciwzapalne, przeciwskurczowe i odkażające właściwości wpływają korzystnie na cały organizm. Stosowany wewnętrznie łagodzi zaburzenia żołądkowe, przeciwdziała skurczom i odpręża. Zewnętrznie stosuje się go na skórę, błonę śluzową jamy ustnej i oczy w przypadku wysypek, owrzodzeń i stanów zapalnych.

GŁÓWNE KORZYŚCI:

Napar z rumianku jest od dawna wykorzystywany jako środek odprężający. Podczas badań przeprowadzonych na zwierzętach naukowcy ustalili, że rumianek zmniejsza napięcie i relaksuje, ponieważ zawiera substancje działające na te same obszary mózgu i układu nerwowego, co farmakologiczne środki przeciwlękowe.

Rumianek ma lekkie działanie uspokajające, ale przede wszystkim odpręża ciało, dzięki czemu pomaga zasnąć. Działa też relaksująco i przeciwzapalnie na mięśnie gładkie wyściełające przewód pokarmowy. Dzięki temu pomaga w wielu chorobach żołądka i jelit, np. w niestrawności, uchyłkowatości i zapaleniu jelit. Z tych samych przyczyn jest stosowany do łagodzenia dolegliwości miesiączkowych.

DODATKOWE KORZYŚCI:

Rumianek stosowany zewnętrznie łagodzi stany zapalne skóry. Zawiera on substancje przeciwbakteryjne, które ułatwiają zwalczanie infekcji. Okład z rumianku pomaga w gojeniu lżejszych oparzeń. Jeśli są to oparzenia słoneczne, należy dodać olejku rumiankowego do chłodnej kąpieli lub wymieszać go z olejkiem migdałowym i wcierać w oparzone miejsca. Olejek zawsze należy rozcieńczyć przed użyciem i nie wolno go stosować doustnie. Krem z rumianku łagodzi oparzenia słoneczne, a także wysypki i wyprysk.

Rumianku używa się również do leczenia stanów zapalnych i infekcji oczu oraz jamy ustnej. Przemywanie oczu ostudzonym naparem łagodzi przekrwienie i zapalenie spojówek. Należy jednak pamiętać o tym, żeby codziennie przygotować nową herbatkę i przechowywać ją w sterylnym pojemniku, by nie została skażona. Codzienne stosowanie naparu do płukania gardła ułatwia leczenie owrzodzeń błony śluzowej oraz zapobiega chorobom dziąseł.

Stosowanie:

DAWKOWANIE:

Przygotowanie naparu. Dwie łyżeczki suszonego zioła należy zalać szklanką bardzo gorącej (ale nie wrzącej) wody, odstawić na 5 min i następnie odcedzić. Pić do 3 szklanek dziennie lub 1 przed snem. Jeśli napar stosuje się jako kompres na oczy lub skórę, należy go ostudzić do temperatury pokojowej, przelać do sterylnego, szczelnego pojemnika i używać w miarę potrzeb. Zewnętrznie. Trzeba dodać kilka kropli olejku rumiankowego do 3 łyżeczek olejku migdałowego (lub innego neutralnego olejku) lub kupić gotowy krem. Rumianek jest również dostępny w postaci kapsułek i nalewki. Należy stosować się do zaleceń na opakowaniu lub ulotce. Jedna kapsułka lub łyżeczka nalewki może działać leczniczo tak samo jak cała szklanka naparu.

SPOSÓB UŻYCIA:

Rumianek jest bardzo łagodnym środkiem i może być stosowany przez długi czas. Można go używać z innymi lekami, także wy¬dawanymi na receptę, z innymi ziołami oraz z preparatami witaminowo-mineralnymi. W zalecanych dawkach rumianek jest nieszkodliwy dla dzieci oraz kobiet ciężarnych i karmiących.

Skutki uboczne:

Rumianek stosowany zewnętrznie i wewnętrznie nie powoduje praktycznie żadnych skutków ubocznych. Osoby zażywające większe dawki niż zalecane mogą czasami odczuwać nudności i wymiotować. Odnotowano przypadki uczuleń na rumianek, objawiające się obrzękiem oskrzeli lub wysypką, ale są one niezmiernie rzadkie.

Czy wiesz, że…

Kapsułki i nalewki są przygotowywane z wyciągu z rumianku. Najlepsze są standardowe wyciągi zawierające co najmniej 1% apigeniny, jednego z leczniczych składników tego zioła. Kupując środki kosmetyczne do skóry, trzeba uważnie przeczytać ulotki i etykiety. Niektóre z nich zawierają zaledwie śladowe ilości rumianku. Należy wybierać takie, w których jest go co najmniej 3%. Żeby zasiać rumianek w ogródku, wystarczy jedynie rozedrzeć torebkę z herbatką rumiankową i wysypać jej zawartość na glebę. Kąpiel z rumiankiem jest nie tylko relaksująca, lecz również działa kojąco na suchą, swędzącą lub oparzoną słońcem skórę. Do chłodnej wody należy dodać 4-5 kropli olejku rumiankowego lub kilka szklanek naparu. Taka kąpiel powinna trwać przynajmniej pół godziny. Kremy i napary rumiankowe nadają się znacznie lepiej do leczenia oparzeń niż tłuste maści, które powodują zasklepianie wilgoci wewnątrz rany, hamują proces gojenia i zwiększają ryzyko infekcji. Kremy rumiankowe są przygotowywane na podstawie beztłuszczowej.
Herbatka rumiankowa relaksuje i łagodzi bóle. Można ją również stosować zewnętrznie.