Lecytyna i cholina

Dodano: 08:25 30 października 2008
Aktualizowano: 14:22 5 marca 2012
Źródło: Przegląd Reader's Digest, Uzdrawiająca moc witamin, minerałów i ziół. Warszawa 2000

Co to jest lecytyna i cholina?

Lecytyna to substancja tłuszczowa spotykana w wielu zwierzęcych i roślinnych produktach spożywczych, np. wątrobie, jajach, soi, orzeszkach ziemnych i kiełkach pszenicy. Dodaje się ją do żywności przetworzonej, np. do lodów, czekolady, margaryny i sosów sałatkowych, bo pomaga mieszać tłuszcze z wodą. Jest też wytwarzana przez ludzki organizm.

Lecytyna jest uważana za doskonałe źródło choliny, witaminy z grupy B, głównie w postaci zwanej fosfatydylocholiną. W organizmie fosfatydylocholiną rozkłada się na cholinę, więc kiedy jemy żywność lub preparaty zawierające lecytynę, dostarczamy swojemu organizmowi choliny. Niestety, lecytyna pochodząca z naturalnych źródeł, np. z warzyw lub owoców, zawiera zaledwie 10-20% fosfatydylocholiny.

Źródłem choliny jest wątroba, soja, żółtka jaj, sok winogronowy, orzeszki ziemne, kapusta i kalafior. Preparaty zawierające cholinę można kupić w sklepach ze zdrową żywnością, jest ona również składnikiem preparatów zawierających zespół witamin z grupy B i multiwitaminowych.

Właściwości lecytyny i choliny:

• Pomagają zapobiegać kamicy żółciowej
• Wzmacniają wątrobę, co sprawia, że są przydatne w leczeniu zapalenia i marskości wątroby
• Pomagają wątrobie usuwać szkodliwe substancje z organizmu chorego na nowotwór złośliwy podczas chemioterapii
• Łagodzą objawy niestrawności
• Poprawiają pamięć i wspomagają czynności mózgu

Dostępne jako:

• Kapsułki
• Proszek
• Płyn
• Tabletki

Działanie lecytyny i choliny:

Lecytyna i cholina są niezbędne organizmowi. Biorą one udział w budowaniu błon komórkowych i wspomagają przenikanie przez nie tłuszczów i różnych substancji odżywczych. Biorą też udział w rozmnażaniu komórek oraz w rozwoju płodu i dziecka.

Zapewniają prawidłową czynność wątroby i woreczka żółciowego, a także chronią serce. Cholina jest jednym z głównych składników acetylocholiny, substancji chemicznej obecnej w mózgu i nerwach, odgrywającej ważną rolę w zapamiętywaniu i kierowaniu pracą mięśni. Ze względu na tak różnorodne działanie, lecytyna i cholina są uważane za leki na niemal wszystkie schorzenia, od raka i AIDS po zbyt duże stężenie cholesterolu we krwi. W wielu przypadkach brak dostatecznych dowodów, ale nie można wykluczyć ich leczniczych właściwości.

Główne korzyści:

Lecytyna i cholina mogą być szczególnie przydatne w leczeniu chorób wątroby i woreczka żółciowego. Lecytyna jest jednym z głównych składników żółci, substancji wytwarzanej przez organizm, która rozkłada tłuszcze. Małe stężenie lecytyny w organizmie może powodować powstawanie kamieni żółciowych.

Preparaty zawierające lecytynę lub fosfatydylocholinę (jej oczyszczony wyciąg) wspomagają leczenie i działają profilaktycznie w kamicy żółciowej. Lecytyna działa też korzystnie na wątrobę. Dziesięcioletnie badania prowadzone na pawianach wykazały, że chroni ona przed poważnym uszkodzeniem wątroby i marskością w przypadku nadużywania alkoholu. Inne badania dowiodły, że lecytyna łagodzi dolegliwości związane z zapaleniem wątroby.

Cholina jest często stosowana w lekach na wątrobę wraz z innymi substancjami wzmacniającymi wątrobę, takimi jak aminokwas metionina, inozytol (witamina z grupy B), oraz ziołami, np. ostropestem plamistym lub mniszkiem. Leki te, zwane często lipotropowymi, zapobiegają odkładaniu się tłuszczów w wątrobie, wspomagają przepływ tłuszczów i cholesterolu przez wątrobę i woreczek żółciowy, pomagają też wątrobie usuwać nadmiar trucizn z organizmu. Nadają się one do leczenia zapalenia wątroby, marskości wątroby i kamicy żółciowej oraz schorzeń, w których warunkiem wyleczenia jest prawidłowa czynność wątroby, np. endometriozy (jednej z głównych przyczyn bezpłodności u kobiet). Pomagają też likwidować skutki uboczne chemioterapii. Cholina, podobnie jak należące również do grupy witamin B kwas pantotenowy i tiamina, pomaga leczyć niestrawność.

Dodatkowe korzyści:

Lecytyna i cholina, związki budujące komórki nerwowe, mogą wspomagać pamięć u osób cierpiących na chorobę Alzheimera, zapobiegać powstawaniu rozszczepu kręgosłupa u płodu, zwiększać wytrzymałość u sportowców oraz likwidować tiki u osób zażywających leki psychotropowe. Lecytynę i cholinę stosuje się czasem, żeby zmniejszyć stężenie cholesterolu. Uważa się nawet, że mogą one być lekiem na raka, ale konieczne są dalsze badania, które ustalą ich skuteczność.

Stosowanie:

DAWKOWANIE:

Zazwyczaj stosuje się 2 kapsułki po 1,2 g lecytyny:2 razy dziennie. Można ją też przyjmować w postaci granulek – 1 łyżeczka zawiera 1,2 g lecytyny, Cholinę uzyskuje się z lecytyny, choć fosfatydylocholina (500 mg 3 razy dziennie) lub preparat zawierający cholinę (500 mg 3 razy dziennie) są chyba lepszymi jej źródłami. Cholina jest też składnikiem preparatów lipotropowych. W USA uznano cholinę za ważną substancję odżywczą i ustalono zalecaną dzienną dawkę na 550 mg dla mężczyzn i 425 mg dla kobiet.

SPOSÓB UŻYCIA:

Lecytynę i cholinę należy zażywać podczas posiłku, gdyż lepiej się wtedy wchłaniają. Lecytyna w postaci granulek ma orzechowy posmak. Można nią posypać jedzenie lub dodać do napojów.
Skutki uboczne
W dużych dawkach lecytyna i cholina mogą wywołać poty, nudności, wymioty, wzdęcie i biegunkę. W bardzo dużych dawkach (10 g dziennie) mogą spowodować zaburzenia rytmu serca i rybi zapach potu.

Czy wiesz, że…

Niedobór choliny w organizmie daje o sobie znać bardzo szybko.
U zdrowych mężczyzn, u których zastosowano 30-dniową dietę pozbawioną choliny, badania wykazały zwiększone stężenie enzymów wątrobowych, co jest objawem zaburzeń czynności wątroby. Po dodaniu do jedzenia lecytyny, wątroba każdego z mężczyzn zaczęła funkcjonować prawidłowo. Najnowsze badania na szczurach wskazują, że cholina może przywracać sprawność pamięci. Szczury, którym podawano dodatkowe dawki choliny, wydawały na świat potomstwo o znacznie lepszej pamięci i zdolnościach niż inne szczury. Odwrotnie działo się z potomstwem szczurów, którym podawano żywność pozbawioną choliny. Ich młode wyróżniały się wyjątkowo złą pamięcią.
W USA uważa się, że cholina jest tak ważna dla właściwego rozwoju dziecka, że mleko w proszku dla dzieci, zatwierdzane do sprzedaży, musi zawierać tę substancję odżywczą.

Preparaty z lecytyny różnią się od siebie znacznie zawartością substancji czynnej, fosfatydylocholiny. Może się ona wahać od 10 do 98%. Wysoka zawartość fosfatydylocholiny nie jest zazwyczaj konieczna. Opinia, że lecytyna i cholina mogą leczyć większość chorób, jest przesadzona, ale nasz organizm naprawdę ich potrzebuje.

Podziel się ze znajomymi