Kozłek lekarski

m0Xm55WEq2S4u4RY5Dto4c823j6o5u.jpg
Dodano: 09:09 27 października 2008
Aktualizowano: 13:35 6 marca 2012
Źródło: Przegląd Reader's Digest, Uzdrawiająca moc witamin, minerałów i ziół. Warszawa 2000

Wiele osób budzi się stale w środku nocy i nie odczuwa senności. Chcieliby zażyć nieszkodliwy środek, żeby móc ponownie zasnąć. Może nim być preparat kozłka lekarskiego, czyli krople walerianowe, które pozwalają zasnąć, a nie wywołują objawów ubocznych.

Co to jest kozłek lekarski?

W wielu krajach europejskich, w tym w Polsce, kozłek lekarski, popularnie nazywany walerianą, jest oficjalnie uznawany przez instytucje medyczne za środek wspomagający sen. Ta wieloletnia roślina, rosnąca dziko w Ameryce Północnej i Europie, może osiągać wysokość 2 m. Ma różowawe kwiaty, które znajdują się na szczytach łodyg wyrastających z guzowatego kłącza. Jest pospolita także u nas na podmokłych łąkach, na zrębach leśnych, w zaroślach, ale może rosnąć także w szczelinach skał. Zbiera się dwuletnie rośliny. Ich kłącza zawierają wiele ważnych składników, m.in. kwas walerenowy i olejki eteryczne.

Właściwości lecznicze kozłka lekarskiego przypisywano na zmianę tym dwu składnikom. Wielu zielarzy uważa jednak, że skuteczność waleriany jest wynikiem współdziałania wszystkich jej składników.

Właściwości:

• Ułatwia zdrowy sen.
• Łagodzi stresy i niepokoje.
• Uśmierza objawy niektórych zaburzeń trawiennych.

Kozłek lekarski dostępny jako:

• Herbatka z wysuszonych ziół
• Kapsułki
• Nalewka
• Tabletki
• Żel

Uwaga:

Kozłek lekarski zażyty w ciągu dnia, po źle przespanej nocy, może spowodować senność. Kobiety w ciąży i karmiące piersią nie powinny go stosować.

Działanie kozłka lekarskiego:

Kozłek lekarski był od wieków stosowany jako środek wspomagający sen, działa również uspokajająco w codziennych stresujących sytuacjach. Używa się go do leczenia lęków i chorób nasilających się pod wpływem stresów, np. uchyłków jelitowych i zespołu nadwrażliwego jelita.

GŁÓWNE KORZYŚCI:

Składniki kozłka lekarskiego zwiększają w mózgu stężenie jednego z neuroprzekaźników układu nerwowego, kwasu gamma aminomasłowego (GABA). To dzięki niemu kozłek lekarski ułatwia sen i tłumi niepokój. W przeciwieństwie do leków z grupy benzodiazepin, takich jak diazepam lub nitrazepam, powszechnie przepisywanych w przypadkach bezsenności, kozłek lekarski nie powoduje uzależnień ani porannego odurzenia. Nie wywołuje on bowiem snu, lecz uspokaja ośrodkowy układ nerwowy i cały organizm, dzięki czemu sen przychodzi w sposób naturalny.

Liczne badania dowodzą, że u wielu osób kozłek lekarski działa podobnie skutecznie, jak przepisywane na receptę leki nasenne. W badaniu obejmującym 128 osób pacjenci otrzymywali jeden z 2 preparatów z kozłka lub placebo. Kozłek lekarski poprawiał jakość snu. Po jego zażyciu pacjenci szybciej zasypiali i rzadziej się budzili niż po przyjęciu placebo. W innym badaniu dotyczącym bezsenności stwierdzono, ze po zażyciu kozłka niemal wszyscy pacjenci spali lepiej, a 44% z nich określało nawet jakość swego snu jako doskonałą.

Chociaż zainteresowanie kozikiem jako środkiem przeciwlękowym jest stosunkowo nowe, zielarze zalecają go dziś coraz częściej, żeby łagodzić niepokój.

DODATKOWE KORZYŚCI:

Kozłek lekarski rozluźnia mięśnie gładkie przewodu pokarmowego, dzięki czemu jest wartościowym lekiem w przypadkach zespołu nadwrażliwego jelita oraz uchyłków jelitowych, przy których następuje często bolesny kurcz jelit. Ponieważ stres nasila te dolegliwości, uspokajające działanie waleriany może działać korzystnie.

Stosowanie kozłka lekarskiego:

DAWKOWANIE:

Bezsenność: 250 do 500 mg sproszkowanego wyciągu w postaci kapsułki lub tabletki albo łyżeczka nalewki na 30-45 min przed snem. Wyniki badań wskazują, że większe dawki nie są skuteczniejsze. Jeżeli jednak mała dawka nie pomaga, można bez szkody dla zdrowia przyjąć nawet 900 mg preparatu (2 łyżeczki nalewki). Lęki: 2 razy dziennie po 250 mg oraz 250-500 mg przed snem.

SPOSÓB UŻYCIA:

Kiedy chcemy złagodzić nieprzyjemny smak kozłka, możemy zażywać nalewkę dosłodzoną odrobiną miodu lub cukru. Chociaż kozłek lekarski nie wywołuje uzależnień, nie należy przyjmować go (podobnie jak innych środków działających nasennie) każdego wieczora przed zaśnięciem. Nie powinno się go zażywać dłużej niż przez 2 tygodnie. Nie należy go też łączyć z przepisywanymi na receptę lekami nasennymi lub uspokajającymi. Można natomiast przyjmować kozłek z innymi ziołami, np. rumiankiem, melisą lub męczennicą lekarską. Nasili to jego działanie nasenne. W przypadku depresji wskazane jest zażywanie kozłka z dziurawcem, a w przypadku lęków – z wyciągiem z pieprzu metystynowego.

Skutki uboczne:

Badania wykazały, że kozłek lekarski, nawet jeśli przyjmujemy go w dawkach 20-krotnie większych niż zalecane, nie jest niebezpieczny dla zdrowia. Bardzo duże dawki mogą jednak spowodować zawroty głowy, niepokój, zamglenie wzroku, nudności, ból głowy, zaburzenia równowagi i poranne odurzenie.

Czy wiesz, że…

Kupując preparaty kozłka, należy sprawdzić, czy sporządzono je ze standaryzowanego wyciągu, zawierającego 0,8% kwasu walerenowego.

Przepisywane na receptę środki nasenne często powodują poranne odurzenie po przebudzeniu. Może to uniemożliwiać prowadzenie pojazdów i wykonywanie innych zadań wymagających skupienia. Uczeni niemieccy, porównując działanie kozłka, leku z grupy benzodiazepin i placebo stwierdzili, że zarówno preparat ziołowy, jak i lek poprawiały jakość snu. Jednakże lek, w przeciwieństwie do waleriany, zmniejszał sprawność badanej osoby następnego dnia. Preparaty kozłka mają tak nieprzyjemny zapach, że osoby niezorientowane, kupując je, mogą sądzić, że otrzymują wadliwy towar. Nie należy zniechęcać się przykrą wonią tego zioła.

Kłącze kozłka lekarskiego, z którego wytwarza się krople walerianowe, zawiera składniki rozluźniające mięśnie gładkie i ułatwiające zasypianie.

Loading