Dieta a preparaty wspomagające

Sports woman and nutritional supplements.
Dodano: 14:13 31 grudnia 2008
Aktualizowano: 11:43 23 lipca 2013
Źródło: Przegląd Readers Digest, Uzdrawiająca moc witamin, minerałów i ziół. Warszawa 2000

Jak skomponować dietę tak by nie musieć sięgać po preparaty wspomagające? I czy to w ogóle jest możliwe? Jak dobrać odpowiednie preparaty wspomagające w niektórych stanach i chorobach? O tym w poniższym artykule.

Preparaty wspomagające mogą uzupełniać właściwie ułożony jadłospis, ale nie powinny go zastępować. Owoce i warzywa są przecież nie tylko źródłem witamin i minerałów, ale zawierają też wiele innych niezbędnych dla organizmu związków organicznych. Oznacza to, że wpływają one korzystnie na nasze zdrowie nie tylko dlatego, że zawierają witaminy i minerały, ale również dostarczając bardzo wielu innych cennych związków.

Preparaty wspomagające mogą wyrównać wahania zawartości substancji odżywczych w pożywieniu oraz ich niejednakową przydatność dla organizmu (czyli różną przyswajalność). Ta sama substancja może być różnie przyswajana przez organizm, zależnie od tego, z jakimi innymi związkami występuje w pożywieniu.

Żelazo znajduje się w wielu produktach, ale w pszenicy jest związane przez fitany, w jajkach przez fosfoproteiny, w herbacie przez fenole, w szpinaku przez kwas szczawiowy i polifenole, a w mleku przez wapń i reszty fosforanowe. Związki, z którymi jest połączone, wpływają na jego przyswajanie przez organizm. Wpływ ten nie musi być niekorzystny. Witamina C zwiększa przyswajanie żelaza, dlatego dobrze jest popijać preparaty żelaza sokiem pomarańczowym.

Komu mogą pomóc preparaty wspomagające?

Różne osoby otrzymują różne ilości witamin i minerałów. Większość społeczeństwa otrzymuje zalecane dzienne dawki tych substancji, ale wiele osób – nie Dzieje się tak najczęściej z powodu złego jadłospisu i siedzącego trybu życia.

Pewne grupy są szczególnie narażone na niedobory witamin i minerałów. Mężczyźni są zwykle mniej zagrożeni, bo wydatkują więcej energii i w związku z tym więcej jedzą. Niedobory bardziej zagrażają kobietom, które, choć pod względem zapotrzebowania na witaminy i minerały nie różnią się bardzo od mężczyzn, jedzą zazwyczaj mniej. Dotyczy to szczególnie tych pań, które stosują różne diety. Zapotrzebowania na różne substancje są ustalane dla ludzi zdrowych i nie muszą odpowiadać chorym, którzy mogą potrzebować ich więcej lub w innych proporcjach.

Zapotrzebowanie na witaminy minerały mogą też zwiększać stresy i kontakt ze szkodliwymi substancjami: pestycydami, zanieczyszczeniami przemysłowymi czy niektórymi lekami.
Aby przeciwdziałać skutkom zanieczyszczenia środowiska i zmniejszyć ryzyko wystąpienia pewnych przewlekłych chorób, należy dostarczać organizmowi znacznie więcej niż przewidują przyjęte normy. Najlepszym sposobem dostarczania organizmowi niezbędnych ilości substancji odżywczych jest prawidłowo ułożony jadłospis, ale niekiedy może się okazać, że to nie wystarczy. Wtedy warto zastosować preparaty wspomagające, które mogą pomóc wielu osobom zachować zdrowie.

OSOBY CZĘSTO SIĘ ODCHUDZAJĄCE

Ludzie, którzy przez dłuższy czas starają się mnie jeść, aby schudnąć, narażają się na niedobory substancji odżywczych. Osoby odchudzające się jedzą zwykle dużo owoców i warzyw, co zapewnia im właściwe ilości witaminy C, beta-karotenu, kwasu foliowego, magnezu i potasu. Otrzymują jednak mniej żelaza, cynku, witaminy B12, B2, jodu czy wapnia. Osobom, które nie jedzą produktów mlecznych, trudno jest dostarczyć organizmowi wystarczającą dawkę wapnia.

Nie wolno drastycznie ograniczać ilości jedzonych pokarmów. Osoby, które chcą przyjmować mniej kalorii, powinny jeść różnorodne produkty: chude mięso jako źródło żelaza, selenu i cynku, bogate w wapń niskotłuszczowe produkty mleczne, wysokowęglowodanowe produkty zawierające dużo witaminy B oraz wiele warzyw i owoców. Podczas stosowania diety należy przyjmować zestaw niezbędnych witamin i minerałów, a osoby, które nie jedzą regularnie tłustych ryb, również oleje rybne (lub wegetarianie – olej lniany).

WEGETARIANIE

Rozsądnie ułożony jadłospis wegetariański powinien dostarczać dostatecznych ilości większości substancji odżywczych (może ich zawierać więcej niż przeciętna dieta niewegetariańska), ale są witaminy i minerały, których w pokarmach mięsnych jest więcej i występują tam w lepiej przyswajalnej postaci. Weganie-którzy nie jedzą żadnych produktów zwierzęcych, są najbardziej narażeni na ich niedobory. Powinni kontrolować spożycie witaminy B12, B2, wapnia, witaminy D, żelaza, cynku i jodu.

Istnieją pokarmowe źródła wszystkich tych substancji, ale większość wegan woli stosować preparaty wspomagające. Wegetarianie (zwłaszcza kobiety) narażeni są na anemię spowodowaną niedoborem żelaza, gdyż przyswajanie żelaza z pokarmów roślinnych jest znacznie trudniejsze niż z zawartych w mięsie grup hemowych.

Należy stosować zestaw witamin i minerałów, który został opracowany specjalnie z mysią o wegetarianach.

GRYMAŚNE DZIECI

Dzieci często kapryszą przy posiłkach. Gdy od?mawiają jedzenia pewnej grupy pokarmów, narażają się na niedobory ważnych substancji. Na stronie 17 wymieniono witaminy i minerały zawarte w głównych grupach pokarmów. Jeśli którejś z nich brakuje w jadłospisie dziecka, trzeba to uzupełnić innymi produktami lub preparatami wspomagającymi. Pożywienie dla dzieci powinno mieć wysoką wartość odżywczą, czyli zawierać dużo substancji odżywczych w niewielkiej ilości jedzenia. Jeśli dziecko je więcej frytek, cukierków, ciastek, i innych produktów o niskiej wartości odżywczej niż pokarmów przydatnych dla zdrowia, to trzeba mu podawać witaminy i minerały.

Należy zachęcać dziecko do jedzenia różnych pokarmów, wspólnie planując i przygotowując posiłki, ale nie karmić go na silę. Jeśli to nie pomoże, powinno się podawać mu zestaw witamin i minerałów.

OSOBY NARAŻONE NA STRES

Stres zwiększa zapotrzebowanie na witaminy z grupy B, gdyż przyspiesza przemianę materii. Wita mina C zmniejsza podatność na przeziębienie i grypę. Jeśli w wyniku stresu zaczynamy jeść dużo słonych przekąsek, organizm otrzymuje zbyt wiele sodu, który podwyższa ciśnienie krwi. Powinno się jeść dużo owoców i warzyw bogatych w potas, który równoważy działanie sodu.

Jeśli stres trwa długo, można zastosować witaminy, które mają właściwości przeciwutleniaczy oraz minerały: cynk, selen i mangan.

PALACZE

Palenie papierosów sprzyja powstawaniu w organizmie wolnych rodników, które mogą uszkadzać komórki. Palacze potrzebują dużo witaminy C i innych przeciwutleniaczy, jedzą jednak mniej owoców i warzyw niż osoby niepalące. Preparaty zawierające przeciwutleniacze mogą im pomóc, ale nie są w stanie naprawić wszystkich szkód wyrządzonych przez palenie. Stwierdzono, że jeśli kobieta pali podczas ciąży, zwiększa się ryzyko śmierci płodu lub małej masy urodzeniowej.

Palacze powinni przyjmować około 80 mg witaminy C dziennie.

OSOBY NADUŻYWAJĄCE ALKOHOLU
Gdy alkohol zastępuje pożywienie, powstają niedobory substancji odżywczych. Korzystne dla zdrowia jest picie 3 do 4 jednostek dziennie w przypadku mężczyzn i 2 do 3 w przypadku kobiet.

Kieliszek czerwonego wina dziennie zmniejsza ryzyko chorób serca u mężczyzn po czterdziestce i kobiet po menopauzie. Każda ilość alkoholu ponad tę dawkę zwiększa ryzyko zachorowania na nowotwory jamy ustnej, krtani i gardła.

Osoby pijące dużo alkoholu jedzą zwykle mało owoców i warzyw, co powoduje niedobory witamin i minerałów. Szczególnie szybko wyczerpują się u nich zapasy witamin C i B.

OSOBY PRZYJMUJĄCE NIEKTÓRE LEKI

Leki, np. przeciwdepresyjne i doustne środki antykoncepcyjne, zwiększają zapotrzebowanie organizmu na pewne witaminy i minerały.

Trzeba wiedzieć, czy lek zmienia zapotrzebowanie organizmu na składniki odżywcze.

Zmiany zapotrzebowania na witaminy i minerały
Potrzeby ludzkiego organizmu zmieniają się. Zapotrzebowanie na wapń zwiększa się w okresie rozwoju i wzrostu organizmu, a karmienie piersią wystawia rezerwy tego pierwiastka na ciężką próbę.

KOBIETY W CIĄŻY

Podczas ciąży zwiększa się zapotrzebowanie na niektóre witaminy i minerały. Od okresu poprzedzającego poczęcie do 12. tygodnia ciąży powinny one zażywać kwas foliowy, który zapewnia
prawidłowy rozwój układu nerwowego płodu. Aby organizm otrzymał podobną dawkę kwasu foliowego z pożywienia, należałoby jeść duże ilości pewnych produktów, np. 4 talerze wzbogaconych płatków śniadaniowych lub 6,5 szklanki soku pomarańczowego dziennie.

CHOROBY I DOLEGLIWOŚCI

Niektóre schorzenia powodują, że pożywienie nie jest prawidłowo wchłaniane w jelitach i powstają niedobory substancji odżywczych. Biegunka może wywołać niedobór cynku, sodu i potasu, zaś utrata krwi – żelaza. Pewnym chorobom towarzyszy nadmierne wydalanie minerałów z moczem. Podczas chorób wywołujących stany zapalne organizm potrzebuje zrównoważonych ilości kwasów tłuszczowych omega-6 i omega-3.

Zasady zdrowego żywienia:

? Wybieraj potrawy, których jedzenie sprawia Ci przyjemność.
? Jedz różnorodne pokarmy.
? Jedz tyle, aby utrzymywać właściwą masę ciała.
? Jedz często produkty zawierające dużo skrobi i błonnika.
? Jedz mniej tłuszczów zwierzęcych, mięsa i wędlin.
? Nie jedz zbyt często produktów zawierających cukier.
? Jedz produkty, które zawierają dużo witamin i minerałów.
? Pij alkohol z umiarem

Zapamiętaj:

Dziecko, które odmawia jedzenia produktów mlecznych może potrzebować preparatów wspomagających. Wzrost i miejsce zamieszkania mogą wpływać na podatność na choroby. Jedz 5 porcji warzyw i owoców dziennie.

Podziel się ze znajomymi