Antrazwiązki

5UA057m332F738twqTprNUk64hxY5K.jpg


Administrator

Dodano: 08:39 28 lutego 2011
Aktualizowano: 10:22 16 maja 2011
Źródło: Autor: Sylwia Oczoś-Zajdel

Nazwa tego typu substancji pochodzi od występowania w ich strukturze trójpierścieniowego składnika zwanego antracenem, ponadto zawierają znane nam reszty cukrowe czyli glikozydy. Przyjmuje się jednak ogólnie, że są to biologicznie czynne związki występujące w materiale roślinnym takich gatunków jak aloes, kruszyna, szakłak pospolity, szakłak amerykański, senes, rzewień i inne.

Są to substancje wykorzystywane w przemyśle farmaceutycznym ze względu na ich właściwości przeczyszczające, bakteriobójcze i podrażniające mięśnie gładkie miednicy małej oraz pobudzające wydzielanie żołądkowe.

Im większa w cząsteczce danego antrazwiązku, ilość jednostek cukrowych tym silniejsze działanie rozwalniające, najczęściej są to glukoza i ramnoza. Najsilniej działają antrony i diantrony oraz chryzofanol, reina, aloeemodyna i franguloemodyna.

Mechanizm działania przeczyszczającego antrazwiąków związany jest z ich farmakinetyką a przede wszystkim z eliminacją (substancji toksycznych), biotransformacja (przemianą związaną z ich rozkładem) i wydalaniem.

Istnieją pewne różnice w działaniu poszczególnych substancji w zależności od rodzaju surowca roślinnego i budowy chemicznej, szybkości wchłaniania czasu uwalniania czynnych połączeń.

Roślinne środki drażniące jelito grube stosuje się doustnie zwykle wieczorem. Działaniem ubocznym dość przykrym są skurcze mięśniówki jelita grubego i pozostałej części mięśniówki miednicy małej co może objawiać się bolesnymi kolkami jelitowymi. Podanie niewielkich dawek substancji atropinowych może złagodzić te dolegliwości.

Podstawowym surowcem roślinnym przy produkcji tego rodzaju leków jest kora kruszyny z Rhamnus frangula, który działa nieco słabiej od senesu i aloesu. Nie ma własności uzależniających. Jest łagodnym środkiem stosowanym w zaparciach na tle atonii jelit. Działa również toksycznie na pasożyty jelitowe typu: glisty, owsiki i ma działanie moczopędne.

Liście i owoce senesu działają silniej od szakłaku ale mają silne niekorzystne działanie uboczne w postaci kolki jelitowej.

Korzeń rzewienia zawiera oprócz antrazwiązków, garbniki wywierające działanie ściągające na błonę śluzową jelit. Małe dawki rzewienia mają działanie zapierające, duże przeczyszczające.

Alona – stężały sok z aloesu zawiera liczne antrazwiązki, w tym charakterystyczną aloinę i aloinozydy. Substancje te mają gorzki smak i dlatego stosowane są w postaci pigułek. Jest to najsilniejszy środek z wymienionych. Wyciągi z aloesu wykazują zauważalne działanie przeciwbakteryjne m.in. w stosunku do prątków gruźlicy.

Wyciągi, napary lub odwary z surowców roślinnych zawierających mieszaninę antrazwiązków działają leczniczo łagodniej i korzystniej niż pojedyncze związki chemiczne, które wywołują często bolesne skurcze jelitowe. Senes i kłącze rzewienia mogą zabarwiać mocz na brunatno lub czerwono.

Antrazwiązki występujące w roślinach wykazują synergistyczne działanie względem siebie, mogą również wykazywać w stosunku do innych leków działanie antagonistyczne np. wobec garbników.

Przeciwwskazaniami do stosowania tych substancji są stany zapalne jelita grubego, zapalenia wyrostka robaczkowego, niewydolność nerek i krążenia, guzy krwawnicze, daleko posunięta gruźlica, ciąża oraz miesiączka.

Podziel się ze znajomymi