Zaburzenia metabolizmu

3Q1yOMMv3G4bSe23F65d9W16nkHp0B.jpg


Administrator

Dodano: 09:26 2 lipca 2008
Aktualizowano: 11:13 4 lipca 2012
Źródło:

Artykuł zaburzenia metabolizmu to kontynuacja artykułu o przemianach aminokwasów.

HIPERFENYLOALANINEMIA – HIPERFENYLOKETONURIA

Typy hiperfenyloalaninemii:
1 – Typ I czyli fenyloketonuria klasyczna – defekt hydroksylazy fenyloalaninowej
2 – Typ II czyli uporczywa hiperfenyloalaninemia – niedobór hydroksylazy fenyloalaninowej
3 – Typ III czyli przejściowa hiperfenyloalaninemia – opóźnienie w dojrzewaniu 4 – monooksygenazy
4 – Typ IV – defekt lub brak reduktazy dihydrobiopteryny
5 – Typ V – anormalna funkcja dihydrobiopteryny – wada w syntezie dihydrobiopteryny

Fenyloketonuria zwana jest inaczej chorobą Fohlinga lub niedorozwojem fenylopirogronowym. Jest spowodowana niedoborem 4 – monooksygenazy (hydroksylazy fenyloalaninowej = PAH), początkowo obserwuje się wzrost 10 – 20 krotny stężenia fenyloalaniny we krwi, od 3 tygodnia trwającego defektu rozpoczyna się aktywacja alternatywnych dróg przemiany fenyloalaniny znajdującej się w ustroju w stopniu znacznie przekraczającym wartości referencyjne (fenyloalanina jest trans aminowana do kwasu fenylopirogronowego, kwas fenykopirogronowy jest utleniany i dekarboksylowany do kwasu fenylooctowego lub redukowany do kwasu fenylom lekowego nadającego zapach mysi wydalinom (głównie chodzi o mocz !). Kwas fenylooctowy jeśli podczas leczenia jest wykrywany moczu oznacza to, że dieta eliminacyjna nie jest przestrzegana (oznaczanie metabolitów pośrednich dróg alternatywnych przemian fenyloalaniny niegdyś było testem diagnostycznym w wykrywaniu fenyloketonurii, obecnie wykonywanie tego typu oznaczania jest jedynie formą kontroli i formą oceny reakcji organizmu na farmakoterapię i dietę eliminacyjną – testem przesiewowym dla fenyloketonurii jest test Guthriego).

Patomechanizmy fenyloketonurii:

a) zaburzenia neurologiczne dotyczą głównie zahamowania rozwoju umysłowego, natomiast w OUN występuje zaburzenie transportu ważnych biochemicznie aminokwasów, upośledzona utylizacja glukozy oraz zaburzenia biosyntezy cholesterolu (tkanka mózgowa dzieci syntezuje cholesterol u dorosłych proces ten ulega zanikowi) dodatkowo gromadząca się w OUN fenyloalanina hamuje syntezę mieliny, noradrenaliny oraz serotoniny. Defekt przemian charakteryzuje się również hamowaniem syntezy melaniny (jasne włosy oraz karnacja).

b) wtórne zaburzenia przemian tyrozyny – nadmiernie podwyższone stężenie fenyloalaniny wywołuje inhibicyjny wpływ na syntezę dopaminy – w moczu wydalany jest kwas wanilinomigdałowy (postać klasyczna)

c) mysi zapach moczu – zmiana aromatu oczu wywołana jest nagromadzeniem się metabolitów pośrednich dróg alternatywnych przemian fenyloalaniny i ich przesączanie się do moczu w wyniku przekroczenia progu nerkowego – głównie fenylooctan jest odpowiedzialny za specyficzny zapach.

Objawy fenykoketonurii:

a) neuropsychiatryczne: niedorozwój umysłowy (IQ poniżej 20), nadpobudliwość, drgawki, zaburzona komunikatywność i odbieranie bodźców ze środowiska zewnętrznego

b) skórne: hipopigmentacja skóry, wysypki, zmiany pęcherzykowate

Diagnostyka fenyloketonurii: test przesiewowy Guthriego – test mikrobiologiczny. Po pierwszym posiłku białkowym (okres 48 – 72 godzin po porodzie) występują pierwsze objawy fenyloketonurii, pobiera się krew z pięty noworodka i nanosi na specjalne pola oznaczone na bibule filtracyjnej następnie suszy się pobrany materiał i wysyła do laboratorium diagnostycznego. Zasadą testu jest hamowanie wzrostu szczepu bakteryjnego Bacillus subtilis (laseczka sienna) przez jego inhibitor beta – tioenyloalaninę i w przypadku podwyższonego stężenia fenyloalaniny odwrócenie tego hamowania. Za patologię przyjmuje się stężenie fenyloalaniny powyżej 4 mg%, wówczas dochodzi do przełamania inhibicji i wzrostu szczepu bakteryjnego na próbce krwi noworodka.

Uzyskany wynik patologiczny jest kontrolowany ponownie, przez powtórne wykonanie testu Guthriego i w przypadku potwierdzenia dziecko jest diagnozowane dalej (GC/MS chromatografia gazowa i spektrofotometria masowa w Warszawie, diagnostyka różnicowa hiperfenyloalaninemii oraz spektrofotometryczne oznaczanie tyrozyny i fenyloalaniny). Monitorowanie schorzenia: wykrywanie kwasu fenylopirogronowego w moczu (pozwala stwierdzić czy dieta jest prawidłowa i czy jest przestrzegana), ilościowe oznaczanie fenyloalaniny. Diagnostyka prenatalna – pobranie materiału i badania analityczne DNA.

ZABURZENIA METABOLIZMU TRYPTOFANU

W procesie katabolizmu tryptofanu uczestniczy Vit B6. Fosforan pirydoksalu pełni tutaj rolę koenzymu kinureninazy (katalizującej reakcję przejścia hydroksykinureniny do hydroksyantranilanu). W przypadku niedoboru tej witaminy hydroksykinurenina zbacza na szlak, w wyniku którego powstaje kwas ksanturenowy oraz amoniak, który jest wydalany z moczem. Brak tryptofanu zaburza powstawanie amidu kwasu nikotynowego (witamina PP), kwasu pikolinowego (pełniącego ważną funkcję wewchłanianiu cynku z jelita), serotoniny, melatoniny. Choroba Hartnupów – jest wynikiem defektów w transporcie aminokwasów obojętnych w tym również tryptofanu. Zakłócone wchłanianie tryptofanu w nerkach i jelicie ogranicza jego ilość w ustroju, czego skutkiem będzie zaburzona synteza niacyny (w wyniku czego powstaje schorzenie zwane pelagrą).

ZABURZENIA METABOLIZMU IZOLEUCYNY, LEUCYNY I WALINY

1 – MSD(MSD = MSUD Maple Syrup Urine Disease – choroba „moczu o zapachu syropu klonowego”)- wada biochemiczna polegająca na braku lub zmniejszonej aktywności enzymu dekarboksylazy alfa – keto kwasów, która katalizuje przemiany alfa – keto kwasów do tioestrów acetylo – CoA. Z reguły choroba uwidacznia się pod koniec pierwszego tygodnia życia pozamacicznego, dzieci umierają w okresie noworodkowym, t które przeżyją charakteryzują się znacznym upośledzeniem psychosomatycznym.

2 – kwasica izowalerianowa – defekt dotyczy enzymu dehydrogenazy izowalerylo – CoA na szlaku przemian leucyny – izowalerylo – CoA gromadzi się i jest hydrolizowany do izowalerianianu oraz wydalany z moczem i potem poza ustrój (“serowy” zapach moczu, potu, oddechu oraz płynów ustrojowych, kwasica metaboliczna, wymioty, śpiączka, uszkodzenie OUN)
Więcej na temat zaburzeń przemian aminokwasów o łańcuchu rozgałęzionym czytaj w artykule “Walina, leucyna, izoleucyna(…)”.

Podziel się ze znajomymi