Rodzaje alergii

0ZSBCJ40UgXlX459qnd8AA2M1i2H16.jpg
Dodano: 08:48 15 października 2008
Aktualizowano: 13:24 7 marca 2012
Źródło: Conti L. Alergie i nietolerancje pokarmowe., Wydawnictwo BELLONA., Warszawa 2007. Podręczna Encyklopedia Zdrowia, Wydawnictwo Zyks i S-ka, Poznań 2008.

Coraz częściej słyszymy, że ktoś z naszych bliskich cierpi na alergie. Reakcje uczuleniowe na alergeny posiada zdecydowanie więcej dzieci, niż jeszcze parę lat temu. Czym spowodowany jest ten fakt? Artykuł wyjaśnia, czym są alergie, opisuje rodzaje alergii i mówi z jakimi rodzajami reakcji możemy się spotkać i w jakim stopniu są one niebezpieczne dla naszego zdrowia.

Bardzo wiele osób z naszego najbliższego otoczenia cierpi na alergie. Rzadko jednak zdajemy sobie sprawę z tego, czym tak naprawdę jest alergia i co ją wywołuje. To, w jaki sposób nasz organizm zareaguje na niektóre czynniki ze środowiska może wpływać w dużej mierze na nasze zdrowie a nawet życie. Z tego powodu musimy nauczyć się rozróżniać, które substancje wywołują u nas prawdziwe alergie i w jakim stopniu, a które jedynie nietolerancje ze strony naszego organizmu.

Alergia, najogólniej rzecz ujmując, jest to reakcja uczuleniowa naszego organizmu wywołana pewnym alergenem. Najczęstszymi chorobami alergicznymi występującymi współcześnie są: astma oskrzelowa, atopowe zapalenie skóry, alergie pokarmowe oraz alergiczny nieżyt nosa. Ważne jest, aby podkreślić, że nadwrażliwa reakcja naszego organizmu na dany alergen spowodowana jest nieprawidłowością ze strony układu immunologicznego. Jest to bardzo ważny czynnik, aby dobrze odróżnić alergie od nietolerancji na dany czynnik. Owa nadwrażliwość to po prostu nieprawidłowy stan naszej odporności, który prowadzi do uszkodzenia tkanek i zapoczątkowuje proces chorobowy. W przypadku nietolerancji (najczęściej pokarmowej), nie występuje czynnik immunologiczny. Nietolerancja nie jest po prostu wywołana nieprawidłowym działaniem układu odpornościowego, ale najczęściej brakiem konkretnego enzymu w organizmie.

Alergie, ze względu na stopień nadwrażliwości organizmu można podzielić na:

• Typu I – antygen (czynnik wywołujący nieprawidłowości) łączy się przeciwciałem IgE organizmu. Uwalniane zostają histaminy i aktywatory kinin. To właśnie uwalniana histamina powoduje reakcje takie jak świąd i zaczerwienie.

• Typu II – Reakcja cytotoksyczna – wynika z reakcji przeciwciał IgG oraz IgM z antygenami na powierzchni komórek. W wyniku tej reakcji dochodzi do niszczenia komórek.

• Typu III – Reakcja kompleksów immunologicznych – w wyniku reakcji przeciwciała i antygenu powstają kompleksy immunologiczne. Kompleksy te odkładają się w tkankach, co prowadzi do ich uszkodzenia.

• Typu IV – Reakcja nadwrażliwości opóźnionej (po 72 h) – jest to komórkowa reakcja immunologiczna. Uczestniczą w niej mechanizmy odpowiedzi immunologicznej (limfocyty Th, Tc, makrofagi). Wydzielane cytokiny i wywołany efekt cytotoksyczny powodują destrukcje tkanek.

Odpowiedź naszego organizmu na dany alergen może nastąpić natychmiastowo jak i w opóźnionej fazie jak np. podczas kontaktowego zapalenia skóry lub próby tuberkulinowej.

Skłonność organizmu do wystąpienia różnego typu alergii to atopia. Jest to stan usposabiający do powstania chorób alergicznych. Występuje ona głównie u ludzi i cechuje się samoistnością uczulenia, dużą rolą czynników genetycznych oraz faktem, że nie trzeba nieć dużego kontaktu z danym alergenem, aby wystąpiły objawy uczulenia.

Do najczęściej występujących chorób atopowych należą: astma, alergiczny nieżyt nosa oraz atopowe zapalenie skóry.

Skąd pochodzi nasz wróg

Czynniki determinujące wystąpieniu alergii to:

a) Czynniki dziedziczne – przekazywane genetycznie predyspozycje do wystąpienia alergii;
b) Czynniki środowiskowe – zanieczyszczenia środowiska, ale również nadmierna higiena. Zbyt częste i zbyt duże oczyszczanie pomieszczenia, w którym przebywamy powoduje, że nasz organizm nie jest w stanie poradzić sobie z zanieczyszczeniami, które spotyka przebywając w innym środowisku. Doprowadza to do nieprawidłowej jego odpowiedzi. Najczęściej sytuacja ta dotyczy małych dzieci, których otoczenie jest silnie sterylizowane przez rodziców. Utrudnia to pracę układu immunologicznego, gdyż w ten sposób nie może zostać prawidłowo wykształcona odpowiedź na dany niekorzystny czynnik. Organizm ten po prostu nie wykształci mechanizmów, które będą broniły przed danymi czynnikami szkodliwymi.

Ponadto do najpopularniejszych alergenów środowiskowych należą: mleko, jajka, ryby, orzechy, kakao, cytrusy oraz konserwanty dodawane do żywności; jak i pyłki podczas kwitnienia roślin.

Kiedy organizm jest wrażliwy na przyjmowany pokarm, mówimy o wystąpieniu alergii pokarmowych. Jest to nieprawidłowa reakcja immunologiczna organizmu spowodowana przez pokarm spożyty lun kontaktujący się z tkankami człowieka. Objawy pojawiają się po pewnym okresie tolerancji danego pokarmu. Ten typ alergii indukowany jest czterema reakcjami, jednak najczęstsze to: typ I (reakcja natychmiastowa), rzadziej typ III ( 1-20 h), okazyjnie typ IV ( powyżej 20 h).Reakcji alergiczne w tym przypadku nie należy mylić z nietolerancją pokarmową, która jest również nieprawidłową reakcją organizmu na pokarm, ale nie ma związku z układem immunologicznym.

Ostatnie badania wykazały, że osoby, które cierpią na alergie pokarmowe są również uczulone na konkretne pyłki kwiatowe. I tak uczulenie na pyłki brzozy wiąże się również z uczuleniem na jabłka i orzechy. Osoby, które nie mogą spożywać roślin strączkowych zazwyczaj uczulone są również na pyłki traw. Pyłki bylicy pospolitej wywołują uczulenie u osób, które charakteryzują się nieprawidłową reakcją organizmu na seler, marchew i przyprawy korzenne. Odkryto również zależność między uczuleniem na lateks a niektórymi środkami spożywczymi takimi jak banany, awokado, kasztany, seler, brzoskwinie, kiwi).

Niezależnie od typu alergii, osoby, które cierpią na alergie pokarmową muszą bezzwłocznie wykluczyć ze swoich posiłków potrawy, które zawierają substancje uczulające. Wspólnie z lekarzem należy ustalić indywidualną dietę eliminacyjną zapewniającą wszystkie niezbędne składniki odżywcze i witaminy. W chwili, kiedy nie udaje się ustalić konkretnej przyczyny nietolerancji pokarmowej bądź uczulenia, stosuje się leczenie objawowe. Chory przyjmuje leki przeciwhistaminowe, adrenalinę, hormony bądź glikortykosteroidy doustnie w chwili wystąpienia uczulenia.

Bardzo ważna dieta matki

Bardzo ważna jest ochrona najmłodszych dzieci przed alergiami każdego typu. Nie chronimy nadmiernie dziecko przed światem. Jego organizm musi się oswoić z wrogiem, poznać go i wyprodukować niezbędne formy ochrony. Niezmierne ważne w tej kwestii jest karmienie dziecka piersią. Wraz z mlekiem matki już od pierwszych godzin po porodzie przekazywane są przeciwciała IgG. Ponadto, mleko matki zawiera substancje, które bardzo korzystnie wpływają na kształtowanie się nabłonka jelit u dziecka. Dzięki temu, jedna z najważniejszych sfer dziecka zostanie dobrze wykształcona a to ochroni go przed niepożądanymi dolegliwościami ze strony układu pokarmowego, również przed alergiami. Jedną z głównych przyczyn wystąpienia alergii na dany składnik pokarmowy są bowiem przebyte infekcje przewodu pokarmowego wynikające z niedostatecznego wykształcenia się wszystkich struktur.

Jak wykryć alergie?

Niestety nie ma wiarygodnych testów, które jednoznacznie wykazałyby, na co dana osoba jest uczulona. Najczęściej stosuje się metodę testów skórnych płatkowych (jeśli uczulenie dotyczy skóry). Ponadto, w przypadku wystąpienia niepożądanych objawów lekarze badają poziom immunoglobulin. Wynik jednak nie jest ostatecznym potwierdzeniem. Najlepsza metodą nadal pozostaje wnikliwe poznanie własnego ciała i obserwacja każdej reakcji organizmu na każdy czynnik. Należy także pamiętać, że nie odstawiamy naraz wszystkich czynników, które podejrzewamy o wywołanie alergii. Stopniowo odstawiamy jeden za drugim i obserwujemy jak reaguje nasz organizm.

Alergia, choć coraz bardziej powszechna, nie jest chorobą groźną. Wystarczy przestrzeganie paru zasad i wdrożenie nowych elementów w nasze życie a alergia nie przysporzy nam większych kłopotów. Najważniejsza jest ochrona najmłodszych, aby nie wpadli w sidła alergii wywołanej przez czynniki środowiskowe. Jak zawsze, wczesne wykrycie schorzenia oraz natychmiastowe podjęcie reakcji na zaistniałą sytuacje może zaoszczędzić bardzo wiele kłopotów ze zdrowiem.

Podziel się ze znajomymi