Ostre zapalenie wyrostka robaczkowego


Administrator

Dodano: 13:32 22 czerwca 2011
Aktualizowano: 13:42 22 czerwca 2011
Źródło: Autor: Sylwia Śliż

Ostre zapalenie wyrostka robaczkowego, mimo iż występuje głównie u ludzi młodych, to jednak może pojawić się w różnym wieku. Każdy przypadek wymaga leczenia chirurgicznego, bowiem nieleczone zapalenie wyrostka robaczkowego może prowadzić do groźnych dla zdrowia i życia powikłań.

Na początek kilka słów o anatomii – wyrostek robaczkowy to zwężony odcinek jelita, który stanowi przedłużenie kątnicy w miejscu, w którym występuje połączenie trzech taśm. Wyrostek mający około 8–10 centymetrów długości znajduje się w prawej części podbrzusza, czyli w prawym dole biodrowym. Wyrostek robaczkowy zbudowany z błony śluzowej, mięśniowej i surowiczej posiada krezeczkę, w której przebiega tętnica wyrostka. Za pośrednictwem żyły krezkowej, znajdujące się w wyrostku naczynia krwionośne (tzw. żyły wyrostkowe) trafiają do żyły wrotnej. Ponadto w wyrostku występuje bogato rozwinięta tkanka limfatyczna, która spełnia rolę filtra bakteryjnego.

Jakie mogą być przyczyny zapalenia wyrostka robaczkowego?
Wśród przyczyn wymienia się zakażenia bakteryjne wtórne, prowadzące do zamknięcia światła wyrostka przez zrosty, a także zagięcia wyrostka, obecność kamieni kałowych, ciał obcych lub pasożytów, zakażenia wirusowe przebiegające z owrzodzeniem błony śluzowej, ubytki w warstwie mięśniowej wyrostka i wysokie ciśnienie w kątnicy będące konsekwencją niskoresztkowej diety.

Z prostym zapaleniem wyrostka robaczkowego mamy do czynienia, gdy zmiany zapalne nie wykraczają poza obręb błony śluzowej. Postępujące zapalenie obejmując całą grubość ściany wyrostka prowadzi do zapalenia ropowiczego. Jeśli rozpoznanie się przedłuża może dojść do zgorzeli ściany wyrostka, jej przedziurawienia i w konsekwencji do ograniczonego lub rozlanego zapalenia otrzewnej. W rzadszych przypadkach zmieniony zapalnie wyrostek zostaje oklejony siecią większą i sąsiednimi pętlami jelit, tworzy się wówczas naciek lub ropień okołowyrostkowy.

Jak się objawia ostre zapalenie wyrostka robaczkowego?
Objawy zależą przede wszystkim od wyżej wymienionych zmian anatomopatologicznych i położenia wyrostka w jamie brzusznej.
Do typowych objawów ostrego zapalenia wyrostka robaczkowego należą:
- Ból brzucha, rozpoczyna się w śródbrzuszu, który następnie przemieszcza się w kierunku prawej połowy podbrzusza. Ból nasila się przy chodzeniu, poruszaniu się, dotykaniu brzucha, a zmniejsza przy zgięciu kończyny w stawie biodrowym.
- Brak łaknienia, nudności i wymioty.
- Lekko podwyższona temperatura ciała i podwyższone tętno.
- Zaparcia lub biegunka, u dzieci często występują też wzdęcia.
- Obrona mięśniowa w okolicy prawego dołu biodrowego i bolesność uciskowa, głównie przy oderwaniu ręki po ucisku (tzw. objaw Blumberga).
- W przypadkach bardzo zaawansowanych następuje wyraźne obrzmienie brzucha.

Rozpoznanie ostrego zapalenia wyrostka robaczkowego opiera się w zasadzie na zebranym wywiadzie i badaniu klinicznym. W przeważającej większości przypadków w badaniach krwi stwierdza się wzrost poziomu białych krwinek. W sytuacjach wątpliwych wykonuje się dodatkowo badanie USG.

W przypadku ostrego zapalenia wyrostka robaczkowego jedyną metodą leczenie jest zabieg chirurgiczny, polegający na usunięciu zmienionego zapalnie wyrostka robaczkowego. Biorąc pod uwagę poważne powikłania ostrego zapalenia, takie jak m.in.: przedziurawienie ściany, zapalenie otrzewnej, zapalenie żyły wrotnej, ropnie i nacieki okołowyrostkowe, wczesna lub późna niedrożność jelit, leczenie operacyjne stosowane jest nawet w przypadku podejrzenia choroby.

Po zabiegu operacyjnym pacjent pozostaje na ścisłej diecie do czasu ruszenia perystaltyki jelit (zazwyczaj 1–2 dni po operacji). Zabieg usunięcia wyrostka robaczkowego nie powoduje znaczących ograniczeń dietetycznych w przyszłości.