Osteoporoza czyli „cichy złodziej kości”

73t4vP176mBaXvS5Cmjv6e607HSC14.jpg
Dodano: 15:02 5 sierpnia 2008
Aktualizowano: 09:54 3 lipca 2012
Źródło:

Osteoporoza jest chorobą przewlekłą, która przez długi czas przebiega bezboleśnie i bezobjawowo. Osteoporoza jej wyniku dochodzi do stopniowej utarty tkanki kostnej. Prowadzi to w konsekwencji do mniejszej odporności kości na różnego rodzaju obciążenia, ich większej łamliwości i wzrostu ryzyka złamań, nawet w sytuacji niewielkiego urazu.

Najgroźniejszym powikłaniem, do jakiego dochodzi w wyniku Osteoporoza są złamania, które mogą doprowadzić do trwałego inwalidztwa.

Najczęstsze lokalizacje złamań w przebiegu osteoporozy:

- trzony kręgów odcinka lędźwiowego piersiowego – początkowo pojawiają się pęknięcia i nadłamania, często nawet niediagnozowane, objawiające się bólem pleców, które nasilają się przy kaszlu, kichaniu oraz zmianie pozycji ciała. Ich konsekwencja jest stopniowe obniżenie wzrostu, pogłębienie wypukłości pleców i dalsze deformacje klatki piersiowej. Jest to groźne, ponieważ znacznym stopniu upośledza sprawność układu oddechowego, pogarsza wydolność układu sercowo- naczyniowego upośledza pasaż jelitowy.

- okolice nadgarstka- bardzo często do ich powstania dochodzi przy próbie wsparcia się na rękach lub przy amortyzowaniu upadku rękoma.

- szyjka kości udowej- bardzo groźne szczególnie dla osób w podeszłym wieku, ponieważ wiąże się z długotrwałym unieruchomieniem. Często też prowadzą do trwałego kalectwa i niepełnosprawności ruchowej.

Osteoporoza kręgów przebiega długo bezobjawowo. Pierwszymi niepokojącymi sygnałami są bóle pleców i niemożność wyprostowania się.

Jakie są czynniki ryzyka mogące prowadzić do osteoporozy?
- podeszły wiek, ponieważ masa kostna zmniejsza się z wiekiem,
- rasa – przedstawiciele rasy białej są bardziej narażeni,
- płeć – kobiety przez całe życie mają mn9iejszą masę kostną, później jej utrata dodatkowo nasila się po menopauzie,
- wątła budowa ciała, niski wzrost,
- czynniki genetyczne- o ich udziale można mówić w przypadku rodzinnego występowania osteoporozy,
- niedobór wapnia i witaminy D w diecie,
- niedobór hormonów płciowych,
- niedożywienie,
- palenie papierosów i nadużywanie alkoholu,
- picie kawy w dużych ilościach,
- brak aktywności fizycznej.

Jakie są objawy osteoporozy?

Osteoporoza bywa nazywana ”cichym złodziejem” kości, ponieważ początkowym stadium choroby przebiega bezobjawowo.

Objawami osteoporozy mogą być:
-bóle kostne szczególnie w okolicy pleców,
-dyskomfort przy siadaniu i staniu,
-zmniejszenie zakresu ruchów kręgosłupa,
-zwiększona łamliwość kości, występująca nawet po małych urazach,
-złamania samoistne,
-powstanie „okrągłych pleców”- „garbu” spowodowane jest to spłaszczeniem trzonów kręgów kręgosłupa,
- zmniejszenie się wzrostu nawet o kilka centymetrów.

Jak wykrywa się osteoporozę?

Dla efektywnego leczenia bardzo ważna jest prawidłowa diagnoza, gdyż pozwala ona wyeliminować przypadki, w których pacjent leczony jest na osteoporozę, a w rzeczywistości jest dotknięty innymi schorzeniami. Niestety większości przypadków, diagnostykę w kierunku osteoporozy wdraża się dopiero wtedy, kiedy wystąpi już pierwsze złamanie, czyli w zaawansowanym stadium choroby.

Badania, jakie mogą rozpoznać osteoporozę:

- SENSYTOMETRIA (BMD- Bone Mineral Density) jest to pomiar gęstości masy kostnej, badanie to jest podstawą rozpoznania osteoporozy. Określa ono gęstość mineralizowanej tkanki kostnej ( jej ilość przypadająca na jednostkę objętości: g/m3). Wynik badania określa się poprzez zestawienie go z tzw. szczytem gęstości kości jako tzw. T-score. Jego wartość poniżej 2,5 SD oznacza rozpoznanie osteoporozy.

-PODSTAWOWE BADANIA LABORATORYJNE – badanie morfologiczne krwi, OB, badanie ogólne moczu, poziomu wapnia, fosforanów we krwi.

- BADANIA OKREŚLAJĄCE POZIOM AKTYWNOŚCI TKANKI KOSTNEJ – wskaźnik niszczenia kości oraz wskaźnik odbudowy kości.

-SCYNTYGRAFIA KOŚCI – jest badaniem dodatkowym, które pozwala uwidocznić ogniska przebudowy tkanki kostnej i miejsca złamań.

Leczenie osteoporozy

Celem leczenia tej choroby jest przede wszystkim zapobieganie pierwszemu złamaniu. Jeśli natomiast doszło już do niego należy skoncentrować się na uniknięciu kolejnych. Strategia leczenia zależy od przyczyny powstania osteoporozy i zawsze powinna być konsultowana z lekarzem.

Bardzo ważne jest, aby zalecone leki stosować systematycznie i zgodnie ze wskazówkami lekarza. Nigdy samowolnie nie przerywaj zalecanej kuracji. Nie zmieniaj samodzielnie dawek, ani częstotliwości przyjmowania leku. Jeśli cokolwiek budzi Twoje wątpliwości powiedz o tym lekarzowi.

Jak zapobiegać osteoporozie?

- zadbaj o prawidłową dietę,
- wychodź na słońce – dzięki promieniom słonecznym w skórze produkowana jest witamina D, zadbaj, więc, by każdego dnia wyjść na powietrze, przejść się słoneczną stroną ulicy, czy na 15 minut przysiąść na nasłonecznionej ławce.
- unikaj upadków,
- uczyń swój dom bardziej przyjaznym i bezpiecznym- zadbaj o dobre oświetlenie mieszkania, unikaj małych dywaników, na których możesz się poślizgnąć, po przebudzeniu usiądź chwile na brzegu łóżka zanim wstaniesz, unikniesz w ten sposób zawrotu głowy i upadku, w łazience i toalecie zainstaluj uchwyty, których możesz się przytrzymać i zadbaj by podłoga w łazience była antypoślizgowa
- bądź aktywny – spaceruj lub ćwicz, co wieczór, własnym umiarkowanym rytmem.
- dbaj o prawidłową sylwetkę ciała-kiedy siedzisz nie garb się,
- zrezygnuj z używek: papierosów, alkoholu, kawy, mocnej herbaty.

Ćwicz! Serie prostych, ogólno-rozwojowych ćwiczeń wzmocnią woje kości i poprawią samopoczucie.

Dbaj o proste plecy:

- oprzyj się o ścianę, staraj się dotknąć ściany całą powierzchnią pleców,
- usiądź na krześle, oprzyj się o oparcie, załóż ręce za głowę i odchyl łokcie ku tyłowi, wypychając do przodu klatkę piersiową,
- stań prosto i ułóż ręce na kształt litery W, następnie odciągnij łokcie do tyłu.

Wzmocnij mięśnie grzbietu:

- połóż się na brzuchu, podłóż ręce pod brodę i unieś ręce i głowę.

Wzmocnij mięśnie brzucha:

- połóż się na brzuchu, unoś raz jedną raz drugą nogę kilka centymetrów,
- połóż się na plecach, podnieś obie nogi na wysokość kilka centymetrów utrzymaj je a takiej pozycji kilka sekund,
- „koci grzbiet”- uklęknij i podeprzyj się obiema rękami, wygnij grzbiet raz ku górze uwypuklając go a raz ku dołowi tak by był wklęsły.

Zmień dietę

- wyeliminuj z diety produkty przetworzone i rafinowane tj. produkty z mąki wysokooczyszczonej: makarony białe, paluszki, biszkopty oraz sól rafinowaną.
- nie jedz cukru ani słodyczy, zakwaszają one organizm i wiążą wapń.
- unikaj produktów zawartością drożdży, ponieważ są one bogate w fosforany, które walczą z wapniem o absorpcję w organizmie.
- ograniczaj spożycie owoców cytrusowych oraz warzyw piankowych tj. pomidory, papryka, ziemniaki, bakłażany, gdyż mogą one blokować wykorzystanie wapnia.
- spożycie białka pochodzenia zwierzęcego należy ograniczyć na rzecz białek roślinnych fasoli, produktów sojowych, orzechów itp.
- zdecydowanie ograniczyć ilość spożywanego mięsa. Badania wykazują, iż wegetarianki tracą znacznie mniej masy kostnej.
- produkty mleczne nie dają gwarancji zapobiegania złamaniom kości. Więcej złamań jest w krajach, gdzie masowo spożywa się mleko i jego przetwory, niż tam, gdzie nie stosuje się diety mlecznej. Spływaj małe ilości kefiru i jogurtu naturalnego oraz przetwory mleka koziego.
- kategorycznie unikaj napojów gazowanych, zawierających fosforany.
- bardzo szkodliwy jest sód zawarty w dodatkach i konserwantach obecnych żywności np. glutaminian sodu, azotyn sodu, kwaśny węglan sodu.