Nadciśnienie tętnicze (Hypertensio arterialis)

Dodano: 08:30 19 września 2008
Aktualizowano: 14:07 20 czerwca 2012
Źródło: „Forum profilaktyki” nr 3(8) wrzesień 2007 „Dietetyka. Żywienie zdrowego i chorego człowieka” H. Ciborowska „Shape” nr 08 (101) sierpień 2008

Nadciśnienie tętnicze (hypertensio arterialis) jest coraz częstszą dolegliwością dręczącą rozwinięte społeczeństwa. Artykuł przedstawia informacje na temat nadciśnienia tętniczego i jego przyczyn.

Według Światowej Organizacji Zdrowia znajduje się ono wśród 10 najważniejszych zagrożeń dla zdrowia. Jest to skutek przede wszystkim otyłości. Idąc tym śladem, obwiniać możemy nasz tryb życia, czyli przede wszystkim złe nawyki żywieniowe oraz brak ruchu. Oczywiście istnieją inne przyczyny powstawania nadciśnienia tętniczego, jak np. choroby nerek, nadczynność tarczycy, choroby sercowo- naczyniowe, palenie tytoniu, zespół Cushinga, lecz mimo wszystko, to właśnie otyłość jest głównym czynnikiem powodującym nadciśnienie. Nadciśnienie może powodować problemy z bezsennością, bóle głowy i zawroty, kołatanie serca, a także wzmożoną pobudliwość nerwową.

Kiedy stwierdzamy nadciśnienie tętnicze?

Nadciśnienie stwierdza się po kilku pomiarach, które świadczą o wyraźnym przekroczeniu normy. Nadciśnienie pierwszego stopnia stwierdza się już przy 140-159 skurczowego oraz 80-89 rozkurczowego ciśnienia, natomiast nadciśnienie drugiego stopnia przy lub powyżej 160 ciśnienia skurczowego i równe lub ponad 100 rozkurczowego.

Nadciśnienie, a otyłość

Nadciśnienie tętnicze idzie prawie że w parze z otyłością. Okazuje się, że każde powiększenie masy o 10 kg ponad normę przyczynia się do wzrostu skurczowego ciśnienia tętniczego o 3 mm Hg, a rozkurczowego o 2,3 mm Hg. Ryzyko zachorowania na nadciśnienie tętnicze pojawia się już w młodym wieku. Badania wykazują, że otyłość w wieku 20-45 lat zwiększa około 6- krotnie szanse zachorowania- w porównaniu do szczupłych rówieśników. Dlatego, też większość przypadków zachorowań przypisuje się nadmiernej masie ciała. Przede wszystkim otyłość typu brzusznego (gdy tłuszcz głównie odkłada się w okolicy brzucha) zwiększa ryzyko zachorowania, dlatego obecnie równie ważnym czynnikiem w rozpoznawaniu i profilaktyce jest pomiar obwodu w pasie. Otyłość i nadciśnienie tętnicze stały się plagą obecnych czasów. Wiele osób skarży się na dolegliwości naczyniowo- sercowe, które niestety wynikają ze złego trybu odżywiania, przede wszystkim charakteryzującego się zbyt dużą ilością tłuszczy, szczególnie cholesterolu w pożywieniu, ale również braku aktywności fizycznej. Walka z otyłością i zmniejszenie masy ciała, nie tylko zwiększy komfort życia, ale również pomoże w obniżeniu wartości ciśnienia tętniczego.

Żywienie w nadciśnieniu tętniczym

Należy zadbać o prawidłowe odżywianie, nie tylko wtedy, gdy jesteśmy już chorzy, lecz jako działanie profilaktyczne dla całej rodziny. Należy zwrócić uwagę również na dzieci, gdyż otyły 5- latek zwiększa 8- krotnie swoje szanse na bycie w przyszłości otyłym dorosłym. Otyłość to nie tylko większy rozmiar ubrania, ale również sprzyjające warunki dla rozwoju takich chorób jak miażdżyca, czy też inne choroby serca. Wysokie ciśnienie zwiększa ryzyko wystąpienia chorób serca, dlatego, aby uniknąć powyższych schorzeń należy prowadzić zdrowy styl życia i zadbać o prawidłową dietę. Aby zrzucić nadmiar ciała, należy tak ułożyć swój jadłospis, aby uzyskać tzw. ujemny bilans energetyczny. W praktyce oznacza to, iż musimy dostarczać mniej pożywienia naszemu organizmowi, niż wynosi jego dzienne zapotrzebowanie. Nie należy posługiwać się w tym celu dietami cud, które są bardzo rygorystyczne i często wywołują efekt jo- jo. Zaleca się zmniejszenie dziennej ilości kalorii o około 600 kcal, co powinno dać stopniowe efekty. Dla kobiet jest to około 1200 kcal dziennie, natomiast dla mężczyzn około 1600-1800 kcal. Należy pamiętać, aby dostarczać wszystkie potrzebne składniki odżywcze. W diecie ważne jest również ograniczenie sodu (przede wszystkim w postaci soli). Sól kuchenną należy zastąpić przede wszystkim przyprawami. Należy ograniczyć również spożywanie takich napoi jak kawa, mocna herbata, alkohol, ze względu na właściwości podnoszące ciśnienie. Zalecane jest gotowanie potraw na parze lub zwykłe gotowanie, duszenie czy też pieczenie bez dodatku tłuszczu. Należy odłożyć na bok smażenie i niezdrowe przekąski. Warto zwiększyć spożycie owoców i warzyw, ze względu na zawartość błonnika, który działa obniżająco na zawartość cholesterolu we krwi. Dobrze jest wzbogacić dietę o witaminę C, E i beta- karoten, gdyż zwiększają one ilość „dobrego” cholesterolu (który jest potrzebny naszemu organizmowi).

Najlepiej je czerpać z naturalnych produktów, takich jak: warzywa i owoce, kiełki, oleje roślinne, produkty pełnoziarniste. Liście buraka zawierają dużo potasu, który jest ważnym pierwiastkiem w naszym organizmie. Jego niedobór powoduje wzrost sodu, co z kolei wpływa na nadmierne gromadzenie się wody w komórkach, w rezultacie podnosząc ciśnienie. Poza tym potas możemy znaleźć w ciemnozielonych warzywach, nasionach roślin strączkowych, niskotłuszczowych jogurtach, czy owocach. Zamiast tłustych wędlin i mięs należy stosować chude mięso, a od czasu do czasu zamiast mięsa warto zjeść rybę. Ryby zawierają kwasy omega- 3, które usuwają nadmiar „złego” cholesterolu, a podnoszą ilość „dobrego”. Kwasy omega-3 możemy również znaleźć w oliwie z oliwek. Pamiętajmy jednak, że nie powinno się smażyć na oliwie z oliwek, gdyż pod wpływem wysokiej temperatury, traci ona swoje pozytywne właściwości. Poza tym warto przekonać się do kasz, ze względu na ich niski indeks glikemiczny. Oznacza to, iż nie podnoszą gwałtownie poziomu cukru we krwi. Spadek poziomu glukozy we krwi z wysokiego na normalny powoduje uczucie głodu, aby więc unikać przejadania się warto jeść produkty o IG niższym niż 50.

(hypertensio arterialis)