Miażdżyca

M17txg85m6c6uATEQSm0LqDU29l8jl.jpg
Dodano: 08:28 10 grudnia 2008
Aktualizowano: 10:35 3 stycznia 2012
Źródło: Encyklopedia zdrowia rodziny – Wszystko o zdrowiu

Miażdżyca to przewlekła choroba tętnic. Jest przyczyną znacznej ilości zgonów głównie w krajach rozwiniętych. Atakuje zwykle tętnice o dużym i średnim przekroju. Z miażdżycą wiąże się występowanie złożonych zmian patologicznych w błonie wewnętrznej arterii czyli części mającej bezpośredni kontakt z płynąca krwią. W wyniku tych zmian następuje zmniejszenie elastyczności tętnicy oraz stopniowe zwężanie się przekroju tętnicy, tworzą się zakrzepy przyścienne a w rezultacie może dojść nawet do całkowitego zamknięcia tętnicy. Miażdżyca nie dotyczy jednej tętnicy, zwykle atakuje cały ustrój. Jeżeli miażdżyca występuje w tętnicach mózgu może prowadzić do jego niedokrwienia oraz zmian psychicznych, łatwiej wtedy pękają naczynia i dochodzi do udarów. Przez miażdżycę najczęściej atakowane są tętnice mózgowe, wieńcowe i obwodowe. Cechą charakterystyczną miażdżycy jest to, że częściej występuje ona u mężczyzn niż u kobiet i ma tendencję do nasilania się wraz z wiekiem.

Przyczyny występowania miażdżycy

Miażdżyca pojawia się w wyniku przewlekłego procesu zapalno-immunologicznego. Proces ten może być wywołany przez różne czynniki uszkadzające ścianę naczynia takie jak: infekcje wirusowe, niedotlenienie, wolne rodniki. Najczęściej jednak głównym winowajcą powstawania procesu miażdżycy są zaburzenia metabolizmu związków tłuszczowych a zwłaszcza podwyższony poziom tłuszczów we krwi. Gdy poziom cholesterolu we krwi jest zbyt wysoki na wewnętrznych ścianach tętnic gromadzą się złogi lipidowe wraz z solami wapnia, przez co tworzą się uszkodzenia. W wyniku tych uszkodzeń powstaje miejscowa reakcja zapalna. Z czasem zmiany te prowadzą do zwężenia tętnic, a nawet zupełnego zamknięcia i odcięcia dopływu krwi.

Co sprzyja powstawaniu miażdżycy?

• podwyższony poziom cholesterolu
• niedoczynność tarczycy
• cukrzyca
• nadciśnienie tętnicze
• niewydolność nerek
• niewłaściwe odżywianie – otyłość
• palenie tytoniu
• niezdrowy tryb życia
• stres
• czynniki genetyczne

Objawy

Głównym skutkiem miażdżycy jest występowanie zaburzeń ukrwienia narządów i tkanek. Konsekwencją tego jest występowanie krążenia obocznego, czyli małych tętniczek, którymi krew swobodnie przepływa, omijając miejsca zwężone w dużych tętnicach. Układ krwionośny sam wytwarza nowe naczynka, gdy nie może zapewnić normalnego przepływu krwi dużymi tętnicami. Jednak jeśli w jakichś narządach niemożliwe jest powstanie krążenia obocznego zaczynają się pojawiać objawy przewlekłego niedokrwienia tzn. zawału. Zaburzenia ukrwienia występują często także w obrębie kończyn dolnych.

Sam początkowy proces miażdżycy nie daje jasnych i odczuwalnych objawów. Dopiero gdy nastąpi znaczne zwężenie tętnic, w wyniku niedokrwienia pojawia się ból. Jeżeli osoba ze zdiagnozowaną miażdżyca odczuwa nagły, silny ból należy wykluczyć zawał. Ból występuje wtedy, gdy tętnice są zwężone ale istnieje jeszcze przepływ krwi. Ból pojawia się przy wysiłku a ustępuje po wypoczynku.

Ważnym objawem miażdżycy jest chromanie przestankowe, czyli bolesne kurcze odczuwalne podczas chodzenia, które zmuszają chorego do robienia częstych przystanków.

Miażdżyca może dawać również inne objawy takie jak: przebarwienia a czasem owrzodzenia, kończyny są blade i chłodne, występują bóle łydek o charakterze kurczowym, w okolicach kostek mogą występować obrzęki.

W zaawansowanej postaci miażdżycy mogą występować poważne zmiany osobowości takie jak: problemy z koncentracją, słaba pamięć, zawroty głowy, zaburzenia mowy.

Jak rozpoznać miażdżycę?

Bardzo ważnym badaniem jest pomiar poziomu cholesterolu we krwi a uzupełniająco stosuje się także badanie trójglicerydów we krwi. Stosuje się również badanie dna oka. Ponadto w diagnostyce miażdżycy korzysta się z badań obrazowych naczyń, najlepiej wykonywanych techniką ultrasonografii. Badanie to pozwala ocenić stan arterii, określić przepływ krwi i stan zaawansowania zmian miażdżycowych. Innymi badaniami stosowanymi w diagnostyce miażdżycy są: zdjęcie rentgenowskie po dożylnym podaniu środka kontrastowego oraz sekwencja naczyniowa rezonansu magnetycznego.

Leczenie

Głównym zadaniem terapii jest poprawa przepływu krwi poprzez wszystkie tętnice, dlatego aplikuje się leki o działaniu rozszerzającym naczynia i uszczelniającym ich ściany. Poza przyjmowanie leków należy zmienić tryb życia a przede wszystkim dietę. Należy bezwzględnie zrezygnować z palenia papierosów i znacząco zredukować spożycie tłustych potraw. Do diety należy wprowadzić produkty bogate w błonnik pokarmowy. Należy prowadzić umiarkowaną aktywność fizyczną oraz starać się unikać stresu. Jeżeli występują jednocześnie inne choroby takie jak cukrzyca czy nadciśnienie należy je leczyć równolegle.

Miażdżyca to choroba, która może mieć bardzo poważne następstwa dla naszego organizmu. Na szczęście w znacznej mierze możemy zapobiec jej powstaniu. Pamiętajmy o odpowiednim stylu życia, unikajmy palenia tytoniu, a przede wszystkim starajmy się odżywiać tak, bo poziom cholesterolu nie przekraczał norm. Należy unikać tłustych potraw i produktów pochodzenia zwierzęcego. Pamiętajmy o tym, że miażdżyca w początkowym stadium może przebiegać bezobjawowo, dlatego niezmiernie ważna jest profilaktyka w postaci regularnych badań.