Choroby oczu

Dodano: 10:21 7 maja 2008
Aktualizowano: 12:51 9 lipca 2012
Źródło:

Oczy są podobno zwierciadłem naszej duszy, naszego zdrowia również. Czytanie chorób z oczu jest możliwe. Niestety często i oczy są źródłem problemu, najpowszechniejsze choroby oczu to jęczmień, jaskra, wady wzroku, gradówka, zez, zaćma, czy astygmatyzm. Każda z nich daje inne objawy a leczenie często odbywa się w klinikach chorób oczu. Artykuł pragnie przybliżyć kilka faktów dotyczących naszego „okna na świat”.

Oko składa się z dwóch głównych części: systemu tworzenia obrazu do którego należą rogówka, tęczówka i soczewka oraz z siatkówki przetwarzającej padający na nią obraz w sygnały elektryczne, przewodzone następnie do mózgu drogą nerwu wzrokowego. Każda z powiek tworzy ochronną pokrywę dla gałki ocznej i tak jak przednia powierzchnia gałki ocznej pokryta jest spojówką – grubą błoną wypełnioną naczyniami krwionośnymi. Pod powiekami znajduje się rogówka – „okno”, przez które wpada światło – i twardówka (białkówka) oka. Spojówka i rogówka są nieustannie omywane łzami wydzielanymi przez gruczoł łzowy i inne gruczoły, które w ten sposób chronią oko i nawilżają jego przednią powierzchnię.

BUDOWA OKA

Źrenica, otwór o zmiennej średnicy w centralnej części tęczówki (barwnego krążka), kontroluje ilość światła wpadającą do oka. Światło jest następnie ogniskowane przez soczewkę – twardą, przezroczystą, wypukłą strukturę położoną za tęczówką. Soczewka staje się grubsza lub cieńsza zależnie od działania otaczających ją okrężnych mięśni, zwanych mięśniami rzęskowymi. Ta zdolność skupiania światła maleje z wiekiem z powodu zmniejszenia się elastyczności soczewki – stąd konieczność używania w starszym wieku okularów do czytania. Przestrzeń między rogówką a soczewką wypełnia płyn zwany cieczą wodnistą, który jest nieustannie wydzielany i wchłaniany, co pozwala utrzymać odpowiednie ciśnienie wewnątrz gałkowe. Jeśli wchłanianie jest upośledzone lub całkiem zablokowane, ciśnienie wewnątrz gałki ocznej, wzrasta, co prowadzi do schorzenia zwanej jaskrą. Światło przechodzi z soczewki przez ciało szkliste – przezroczystą, żelowatą substancję wypełniającą wnętrze gałki ocznej. Następnie jest skupiane na siatkówce, światłoczułej warstwie komórek nerwowych i włókien, wyściełającej wewnętrzną powierzchnię tylnej ściany gałki ocznej. Za siatkówkę położona jest naczyniówka – warstwa naczyń krwionośnych dostarczających siatkówce substancji odżywczych.

Siatkówka zawiera światłoczułe komórki zwane fotoreceptorami, przetwarzające światło w impulsy elektryczne. Istnieją dwa rodzaje fotoreceptorów – czopki i pręciki. Czopki odpowiadają przede wszystkim za widzenie barw i szczegółów (są uszkodzone w przypadku daltonizmu), pręciki reagują na niższe natężenie oświetlenia i ruch. Sygnały są przekazywane drogą włókien nerwu wzrokowego, tworzących w siatkówce zagłębienie zwane tarczą nerwu wzrokowego. Tutaj włókna nerwowe opuszczają oko i przebiegają dalej drogą nerwu wzrokowego. Przenoszą one sygnały elektryczne do kory wzrokowej w obydwu półkulach mózgu, gdzie impulsy są przetwarzane, aby mogły zostać przyswojone i uświadomione w postaci obrazu.

NAJCZĘSTSZE SCHORZENIA OCZU

Infekcje zewnętrznej części oka najczęściej mają postać zapalenia spojówek – stanu zapalnego błony śluzowej wyściełającej powieki. Inne przyczyny zaczerwienienia i podrażnienia oka to przewlekłe łuszczenie brzegów powiek (zapalenie powiek) i jęczmień – bolesny,zapalny guzek ropny zwykle u podstawy rzęs. Stan zapalny może także być następstwem urazów oka, uczuleń i działania substancji drażniących, takich jak dym tytoniowy. Częste dolegliwości dotyczące powiek i rzęs to wywinięcie lub podwinięcie powieki, wrastające rzęsy i przerost gruczołów powiekowych (gradówki). Występują też problemy związane z gruczołem łzowym, tzw.suche oko. Wydzielanie łez może być zaburzone u niemowląt wskutek wrodzonej niedrożności kanalików łzowych. Rogówka jest często narażona na urazy ciałami obcymi lub otarcia – może dojść wtedy do jej owrzodzenia. Zdarza się również zapalenie tęczówki, twardówki i ciałami rzęskowego.

ZABURZENIA WIDZENIA

Jeśli struktury oka nie mają właściwego kształtu, który umożliwia ogniskowanie światła na siatkówce, mamy do czynienia z zaburzeniami refrakcji. Jeżeli np.długość gałki ocznej w wymiarze przednio-tylnym (od rogówki do siatkówki) jest zbyt mała lub rogówka jest zbyt płaska, oko ma kłopoty ze skupieniem obrazu przedmiotów blisko położonych. Stan taki nazywa się dalekowzrocznością. Jeśli natomiast gałka oczna jest zbyt długa w wymiarze przednio-tylnym lub rogówka zbyt wypukła (za mocno zakrzywiona), oko będzie miało problemy z odwzorowaniem obrazu odległych obiektów. Sytuację taką nazywamy krótkowzrocznością. Jeżeli oko nie ma dokładnie kształtu kulistego, tzn. krzywizna jest różna w różnych punktach, mamy do czynienia z astygmatyzmem. Wszystkie te zaburzenia mogą być skorygowane przez użycie odpowiednich soczewek, których siłę skupiającą można określić na podstawie badań wzroku.

Niektóre wady refrakcji można leczyć za pomocą chirurgii laserowej. Podwójne widzenie – widzenie dwóch obrazów w miejscu jednego przedmiotu – przy patrzeniu w pewnych kierunkach jest objawem zeza.Czasem objaw ten można skorygować, wprowadzając program leczenia, w skład którego wchodzą odpowiednie ćwiczenia oczu. Nieskorygowany zez u dzieci może prowadzić do niedowidzenia w oku zezującym, które nigdy nie osiąga właściwego poziomu ostrości wzroku. Siatkówka jest podatna na wiele schorzeń, których objawy obejmują zakres od tzw. kurzej ślepoty do całkowitej utraty wzroku w schorzeniu takim, jak odwarstwienie siatkówki. Centralna część siatkówki, zawierająca największe skupienie komórek receptorowych, zwana plamką żółtą, często degeneruje się z wiekiem. Uszkodzenie nerwów przenoszących sygnały z oka do kory mózgowej może się zdarzyć np. w jaskrze lub w zapaleniu nerwu wzrokowego. Takie uszkodzenie może być widoczne w badaniu dna oka w postaci zblednięcia tarczy nerwu wzrokowego (zaniku nerwu wzrokowego). Zdarza się,że problemy w dopływie krwi do oka zaburzenia dotyczące mięśni oka i struktur drogi wzrokowej występują u osób chorych na cukrzycę lub nadciśnienie tętnicze. Ich skutkiem może być pogorszenie widzenia lub nawet utrata wzroku. W starszym wieku soczewka może tracić przezierność.

GDZIE SZUKAĆ POMOCY

Specjalistą chorób oczu jest lekarz okulista, natomiast optometria, dział optyki związany z przeprowadzaniem testów wzroku,zwłaszcza z badaniem refrakcji, jest specjalnością optyka – inaczej optometry. Optometra nie jest lekarzem.

Chociaż przebieg wizyty u okulisty i zakres przeprowadzanych badań może nieco się różnić w zależności od podejrzewanego schorzenia, zawsze powinno zostać wykonane badanie oczu i ocena ostrości wzroku.

Należy skonsultować się z okulistą w przypadku następujących objawów:
– ból oczu;
– zamglone, niewyraźne widzenie;
– wydzielina z oczu;
– zaczerwienienie białkówki;
– zaburzenia widzenia, takie jak świecące punkty lub mroczki;

Niezwłocznie należy skontaktować sie z lekarzem lub zgłosić się na ostry dyżur okulistyczny, jeśli dojdzie do:
– nagłej utraty wzroku lub utraty części pola widzenia z bólem lub bez bólu oka;
– silnego bólu oczu;
– silnych bólów głowy z lub bez zaburzeń widzenia;
– pojawienia sie nagłych błysków przed oczami lub dużej ilości mroczków;
– pojawienia się świetlistych obwódek („halo”) wokół świateł;
– utraty lub zaburzeń widzenia połączonych z ogólnym złym samopoczuciem;
– gwałtownego pojawienia się podwójnego widzenia

Podziel się ze znajomymi