Ból ucha – zmora wieku dziecięcego

kLCK827HRs031q4qViH466S1q1sGzP.jpg


Administrator

Dodano: 09:51 10 marca 2011
Aktualizowano: 10:40 9 maja 2011
Źródło: Autor: Sylwia Oczoś-Zajdel

Niektóre dzieci, prawie każde przeziębienie przechodzą z zapaleniem uszu. Najpowszechniejsze jest we wczesnym dzieciństwie w wieku 3-4 lat, by dziecięcy organizm uodpornił się na te infekcje.

Stan zapalny rozwija się zwykle dopiero po kilku dniach przeziębienia, wywołując bolesność. Gorączka jest przy tym objawem typowym ale nie występuje w każdym przypadku. Dziecko powyżej dwóch lat samo powie, że boli go ucho, natomiast mniejsze będzie pocierało uszko i płakało rozdzierająco i piskliwie przez parę godzin.

Ból ucha może mieć wiele przyczyn:

- zapalenie ucha środkowego (otitis media) – najczęściej występująca infekcja,
- zapalenie ucha wewnętrznego (otitis externa),
- przekrwienie trąbki Eustachiusza,
- ból promieniujący ze stawu żuchwowego,
- zapalenie wyrostka sutkowatego, mieszczącego się za uchem

Aby zrozumieć jak dochodzi do stanów zapalnych uszu i jak one przebiegają, dobrze jest zrozumieć jak zbudowane jest same ucho.

Składa się z trzech części tj.: ucha wewnętrznego, środkowego i wewnętrznego. Część zewnętrzną stanowi małżowina uszna, której skręcony, konchowaty kształt zapewnia wyłapywanie dźwięków i kierowanie ich do wewnętrznego kanału. Jest on zewnętrznym ujściem przewodu słuchowego, który jest pokryty cienkim i wrażliwym naskórkiem. Koniec kanału wyznacza cienka jak papier i delikatna błona bębenkowa drgająca pod wpływem fal dźwiękowych połączona z tzw. kosteczkami o zabawnych nazwach ( strzemiączko, młoteczek i kowadełko ), których zadaniem jest przenieść dalej drgania i ich charakter w postaci impulsów z ucha wewnętrznego, włóknami nerwowymi do mózgu. W wewnętrznej części ucha znajdują się też kanały półkoliste, które kontrolują równowagę a wcześniej tuż za bębenkiem znajduje się biegnąca do gardzieli rurka zwana trąbką Eustachiusza.

Zapalenie ucha środkowego

Co trzecie dziecko w wieku do lat trzech co najmniej raz zapada na tę infekcję. Przyczyną jest przedostanie się drobnoustrojów chorobotwórczych z krtani przez trąbkę Eustachiusza do jamy ucha środkowego. Zapalenie to więc jest przenoszone od wewnątrz a nie przez małżowinę uszną i nic nie pomaga nakładanie wtedy czapek lub nauszników na głowę, bowiem bezpośrednią przyczyną zapalenia jest wcześniejsze przeziębienie albo infekcja gardła. Samo w sobie nie jest zakaźne, lecz w razie gdy infekcja się nasili, śluzówka trąbki Eustachiusza na tyle jest nabrzmiała, że ropna wydzielina w uchu środkowym nie może znaleźć ujścia. Uciskając na błonę bębenkową, przerywa ją i ropa wypływa z ucha zewnętrznego. Pęknięty bębenek szybko zarasta, lecz wymaga oględzin przez lekarza. Powikłaniem nie wyleczonej infekcji, może być głuchota.

Zapalenie ucha zewnętrznego (otitis ex terna)

Jest zakażenie zewnętrznego kanalika wychodzącego do małżowiny, zwanego przewodem słuchowym. Infekcje najczęściej pojawiają się w wyniku podrażnienia delikatnej skóry przez patyczki kosmetyczne lub inne drobne przedmioty, które zdarza się, że przez lekkomyślność są wkładane do ucha. Inną przyczyną stanu zapalnego, którego objawy mają nieco inny charakter niż przy zapaleniu ucha środkowego (ból obejmuje małżowinę uszną, która robi się sina i nabrzmiała oraz z ucha zewnętrznego wydziela się zielonkawa, biała bądź żółta wydzielina) może być pływanie w brudnej wodzie basenu czy innego kąpieliska. Wrażliwa skóra przewodu słuchowego wtedy rozmięka, zostaje podrażniona i podatna na infekcje drobnoustrojami chorobotwórczymi znajdującymi się w wodzie.

Przekrwienie trąbki Eustachiusza

Zdarza się, że trąbka Eustachiusza w przypadku przeziębienia ulega przekrwieniu i staje się niedrożna. Ponieważ zdrowy przewód wyrównuje zawsze ciśnienie w uchu wewnętrznym w stosunku do ciśnienia panującego w atmosferze (dzięki połączeniu z gardzielą), przytkany przewód nie spełniając tej funkcji, powoduje wystąpienie różnic pomiędzy obydwiema stronami błony bębenkowej. Ciśnienie takie w uchu wewnętrznym wzrasta np. podczas zmiany pozycji na leżącą, co wywołuje wówczas wygięcie błonki w stronę przewodu słuchowego co jest bardzo bolesne. Najlepiej wówczas stosować środki lecznicze zmniejszające przekrwienie, zamiast antybiotyków. Złotym środkiem jednak jest zwykły płacz, który prawie zawsze tymczasowo oczyszcza przytkaną trąbkę Eustachiusza.

Ból promieniujący ze stawu żuchwowego

Nieprawidłowy zgryz, który najpowszechniej występuje u nastolatków i czasem dorosłych może powodować bolesność stawu skroniowego-żuchwowego. Częstym dodatkowym objawem jest dotkliwy ból ucha. Diagnozujący ten stan lekarz powinien zlecić wizytę u dentysty.

Zapalenie wyrostka sutkowatego

Jest to schorzenie towarzyszące zazwyczaj zapaleniu ucha środkowego, objawiające się silnym bólem ucha i wysoką gorączką.

Co zrobić zanim uda dostać się nam do lekarza? Należy jak najszybciej pomóc dziecku łagodząc ból, poprzez ogrzewanie ucha poduszką elektryczną lub termoforem. Dzieciom przynosi to ulgę, lecz małe bywają wtedy zniecierpliwione. Jako środek przeciwbólowy zastosujmy paracetamol, jeśli ból ucha jest dotkliwy możemy podać lek zawierający kodeinę, pamiętając jednak o tym, że dawka tej substancji, musi być mniejsza niż dla starszego dziecka lub dorosłego. A więc odpowiednia dla wieku małego. W przypadku powstania ropnia co doprowadzi do pęknięcia bębenka i wylania się rzadkiej, drażniącej skórę ucha ropy, małżowinę myjemy dokładnie a do uszka wkładamy sterylny wacik o niewielkich rozmiarach, taki aby wszedł w ucho lekko i by wsiąkał wydzielającą się ropę. Bardzo często dziecko głuchnie w wyniku trwającej kilka dni infekcji, jest to jednak stan przemijający jeśli podejmiemy skuteczne leczenie. Zagrożenie utraty słuchu natomiast pojawia się w przypadkach często nawracającej się infekcji. Niezbędna jest wtedy wizyta u laryngologa i specjalne zabiegi zlecone przez specjalistę.

Podziel się ze znajomymi